ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΛΑΔΑΝΟΣ

Αρχαία Μεσοποτάμια
Η ρίζα της λέξης λάδανο (Latin : labdanum) είναι από τα Ακκαδικά.
Οι Ακκαδιοι ήταν αρχαίος λαός της Μεσοποτάμια βόρεια των Σουμέριων
Akkadian: Ladunu. Assyrian: Ladanu. Greek :Ledanum. Latin :Ladanum Labdanum.

Αρχαία Αίγυπτος.
Ο πρώτος λαός που προχώρησε στην συλλογής της ρητίνης λαδανο πρέπει να ήταν οι αρχαίοι Αιγύπτιοι. Το χρησιμοποιούσαν στην ταρίχευση (στις μούμιες) και το έκαιγαν σαν λιβάνι στους ναούς. Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι όταν ζούσαν στην βόρειο Αφρική ήταν γυδο βοσκοί(πριν γίνει η Σαχάρα έρημος) διαπίστωσαν στα ζώα τους την ρητίνη λαδανο με αποτέλεσμα να αρχίσουν να την εμπορεύονται. Από αυτή την διαδικασία απέκτησαν δύναμη με αποτέλεσμα όταν άρχισε η Σαχάρα να γίνεται έρημος μετακινήθηκαν στις όχθες του Νείλου και να κατακτήσουν τους λαούς που ζούσαν εκεί και να δημιουργήσουν ένα από τους πρώτους και σημαντικότερους πολιτισμούς.
1. Η ψεύτικη γενειάδα του Φαραώ είναι φτιαγμένη από λαδανο.
2. Τα βασιλικά σύμβολα της αρχαίας Αιγύπτου είναι η βέργα και ένα είδος μαστίγιου που πολλοί ερευνητές πιστεύουν ότι είναι είδος λαδανιστιρειου.

Μινωικός Πολιτισμός
Η Φραγκάκη Ευαγγελία στο βιβλίο της «Συμβολή εις τη δημώδη ορολογία των φυτών» μιλάει για την ομορφιά των ανθών της αλαδανιάς που προκάλεσαν την προσοχή των Μινούτων καλλιτεχνών. Γι’ αυτό και την βλέπουμε να εικονίζεται στην τοιχογραφία του παλατιού της Κνωσού «το γαλάζιο πουλί».
“Απόσπασμα από το φυλλάδιο του 3θεσιου Δημοτικού Σχολείου Σισών που εκδόθηκε για το σχολικό πρόγραμμα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης την περίοδο 2004-2005 με τίτλο «Λαδανιά το αρωματικό φυτό του τόπου μου».” .


Αρχαίοι Έλληνες.
Τον αλάδανο τον αναφέρεται από τον Ηρόδοτο (ο πατέρας της ιστορίας) το 500π.χ. και μάλιστα με τρόπο που ισχύει ακόμα και σήμερα.

Ρωμαίοι.
Στην εποχή των Ρωμαίων η Κύπρος ήταν η περιοχή με την σημαντικότερη παράγωγη Οι ρωμαίοι ονόμαζαν το άρωμα του λαδανου Κύπριο (Chypre).Ο Διοσκουρίδης (1ος αιώνας μ.Χ.) «πατέρας της φαρμακολογίας» ήταν ιατρός και βοτανολόγος του Ρωμαϊκού Στράτου και αναφέρετε στο αλάδανο και της φαρμακευτικές ιδιότητες του με αναλυτικό τρόπο.

Βίβλος.
Το Mύρο της Βίβλου είναι το αλάδανο.

Χριστιανισμός.
Ορθοδοξία.
Το λάδανο ή αλάδανο αποτελεί ένα από τα σαράντα συστατικά που απαιτούνται για την παρασκευή του Άγιου Μύρου.

Ρωμαιοκαθολικοί.
Γύρη από το φυτό cistus creticus έχουν βρεθεί στην Ιερή συνδονη του Τορίνο. Στοιχείο ότι η συνδονη ήταν στη Παλαιστίνη αφού το φυτό cistus creticus υπάρχει σε μεσογειακά οικοσυστήματα.

Άραβες - Ισλάμ.
Ίσως ο λαός που έχει δώσει την περισσότερη σημασία στην ρητίνη αλάδανο αφού την χρησιμοποιούν ως θύμιασα και αποτελούν τον ΚΥΡΙΟ εξαγώγιμο προορισμό του προϊόντος αυτού.

Σταυροφόροι.
Στις σταυροφορίες του όταν ήρθαν σε επαφή με τους Άραβες γνώρισαν τα αρώματα γιατί μέχρι τότε η μεσαιωνική Ευρώπη το άρωμα το θεωρούσε αμαρτία και όταν κατακτήσαν την Κύπρο εντυπωσιαστήκαν πολύ από το λαδανο και το έφεραν πίσω στην Ευρώπη.

Μεσαίωνας
Το λαδανο από το φυτό Cistus Creticus θεράπευε την πανώλη.

Ευρωπαίοι περιηγητές στην Κρήτη.
Όσοι περιηγητές – βοτανολόγοι (Pierre Belon 1517-1564) και (Joseph Pitton de Tournefort) πέρασαν από την Κρήτη, ακολουθώντας τα χνάρια των αρχαίων βοτανολόγων (Διοσκουρίδη ), αναφέρθηκα στο φυτό στον αλάδανο και στον τρόπο συλλογή του με αναλυτικό τρόπo.

Αναγέννηση.
Κατά την διάρκειας της αναγέννηση κυκλοφορούσαν αρωματικά χώρου με κύριο συστατικό το λαδανο και με το όνομα κύπριο (Chypre).

ΣΥΛΛΟΓΗ

Το φυτό αγκίσαρος ή αλαδανιά (cistus creticus ssp creticus).

Το χωρίο Σίσες

Στις Σίσες υπάρχουν μεγάλες περιοχές, όπου ευδοκιμούν αποκλειστικά και μόνο αγκίσαροι. ΜΟΝΟ ΑΥΤΟΙ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΜΩΒ λουλούδια, παράγουν αλάδανο. Οι περιοχές αυτές ονομάζονται αλαδανότοποι. .

Στα τέλη περίπου Μαΐου κάθε χρόνο, μόλις αρχίσει δηλαδή η ζέστη του καλοκαιριού, οι αγκίσαροι είναι έτοιμοι για να αρχίσει η περισυλλογή του αλαδάνου. Για να συλλέξουμε τον αλάδανο από το φυτό, χρησιμοποιούμε ένα αργαστήρι, μια κατασκευή από ξύλο που πάνω της έχουμε δέσει πλαστικά λουριά. Χτυπώντας αυτά τα λουριά πάνω στο φυτό, το πλαστικό μαζεύει τον «ιδρώτα» των φύλων. Ο ιδρώτας αυτός όταν κρυώσει στερεοποιείται και γίνεται μαύρος.

Για να μαζευτεί ο αλάδανος πρέπει να κάνει ζέστη και να έχει ηλιοφάνεια. Όταν μαζευτεί ο αλάδανος από ένα φυτό, χρειάζεται μια-δυο μέρες για να ξαναπαρουσιαστεί ο χαρακτηριστικός ιδρώτας, δηλαδή το υγρό του αγκίσαρου που γίνεται αλάδανος. Η εργασία της περισυλλογής του αλαδάνου είναι πολύ κουραστική και επίπονη, γιατί ο αλαδανάρης πρέπει να ανεβοκατεβαίνει στα βουνά μέσα στη ζέστη και μέσα σε πολύ μεγάλη θερμοκρασία.

Αφού τελειώσει η περισυλλογή του αλαδάνου και τα γαλάζια λουριά του αργαστηριού, έχουν μαυρίσει, δηλαδή ο ιδρώτας του αγκίσαρου έχει στερεοποιηθεί τότε πρέπει να πάρουμε από τα λουριά τον αλάδανο. Γι’ αυτό αφήνουμε τα αργαστήρια, αρκετή ώρα κάτω από τον ήλιο για να μαλακώσει η μαύρη πάστα που βρίσκεται πάνω στα λουριά.

Το τελευταίο στάδιο της περισυλλογής του αλαδάνου είναι να το πάρουμε πάνω από το αργαστήρι. Με το ξυστρί σφίγγουμε το λουρί και τραβώντας, μαζεύουμε τον αλάδανο. Όταν περάσει λίγη ώρα το υλικό που μαζεύουμε, γίνεται Για να καθαρίσουμε τα λουράκια του αργαστηριού και να μαζέψουμε τον αλάδανο, χρησιμοποιούμε ένα ξυστρί. Το ξυστρί συνήθως είναι συνδυασμός από δύο κλειδαριές.

Ξύσιμο Αργαστηριού του Αλαδάνου σε Φώτο.

ΞΥΣΤΡΙ

Όταν μαυρίσει το αργαστήρι του αλαδανάρη ακολουθεί το ξύσιμο του αργαστηριού. Συνεχίζεται δηλαδή και ολοκληρώνεται η κουραστική περιπέτεια της συλλογής αλαδάνου. Παλιότερα έβγαζαν τον αλάδανο από τα λουριά του αργαστηριού με μαχαίρια, σήμερα χρησιμοποιούν ευκολότερο τρόπο χρησιμοποιώντας ένα εργαλείο που το αποκαλούν ΞΥΣΤΡΙ

Το αργαστήρι πρέπει να "κάτσει" πολλή ώρα στον ήλιο, ώστε να ζεσταθεί και να μαλακώσει ο αλάδανος, μέχρι ν' αρχίσει το ξύσιμο.

Η διαδικασία είναι είναι κουραστική και δύσκολη γιατί πρέπει να γίνεται κατά την διάρκεια της ημέρας υπό το φως του ήλιου έτσι ώστε ο αλάδανος να διατηρείται ζεστός και μαλακός.

Λουρί το λουρί μαζεύεται ο αλάδανος. Στην αρχή είναι εύπλαστος αλλά αργότερα γίνεται πολύ σκληρός, που για να ξαναγίνει εύπλαστος πρέπει να ζεσταθεί σε μεγάλη θερμοκρασία.




Οι φωτογραφίες προέρχονται από την περιβαλλοντική εργασία του 3/θεσιου Δημοτικού Σχολείου Σισων. Site:http://dim-sison.reth.sch.gr

ΗΡΟΔΟΤΟΣ (Ο Πατέρας της Ιστορίας) - ΘΑΛΕΙΑ 500 π.χ.- HERODOTUS

ΗΡΟΔΟΤΟΣ (ΠΑΤΕΡΑΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ) – ΘΑΛΕΙΑ 500π.χ.
Ο Ηρόδοτος ήταν ένας αρχαίος ιστορικός και γεωγράφος του 5ου αιώνα π.Χ.. Έγραψε για τους Περσικούς Πόλεμους (ανάμεσα στους Έλληνες και τους Πέρσες) καθώς και περιγραφές για διάφορα μέρη και πρόσωπα που συνάντησε στα ταξίδια του.
Ο Ηρόδοτος έγραψε μια «παγκόσμια» ιστορία. Οι Αλεξανδρινοί μελετητές τη χώρισαν σε εννέα βιβλία και έδωσαν στο καθένα το όνομα μιας από τις εννέα Μούσες.

Στο Γ' βιβλίο, Θάλεια, ξαναγυρίζει στην αρχή, στην εκστρατεία του Καμβύση εναντίον του ₼μαση και στα αίτια που την προκάλεσαν. Περιγράφει την μάχη του Πηλουσίου, την κατάκτηση της Αιγύπτου, την υποταγή της Κυρήνης και της Λιβύης, την εκστρατεία κατά των Αιθιόπων και των Αμμωνίων και την κατάκτηση της Κύπρου. Επίσης περιγράφει την εκστρατεία των Λακεδαιμονίων και Κορινθίων κατά της Σάμου, την εξέγερση του Ψευδοσμέρδη, την ανταρσία των Μάγων, το θάνατο του Καμβύση και την ανάδειξη του Δαρείου σε βασιλιά των Περσών. Παρεμβάλλει την περιήγηση της Ινδικής και πληροφορίες για τους Αραβες, τους Αιθίοπες και τους κατοίκους της Βόρειας Ευρώπης. Τέλος, περιγράφει την υποταγή της Σάμου στους Πέρσες, την εξέγερση των Βαβυλωνίων και την κατάληψη της Βαβυλώνας.

ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΑ

Θάλεια - Thalia

Τράγος με λαδανο στα γενιά του, σε βοσκοτόπι στις Σισες.

Η ιστορία συνεχίζει να επαναλαμβάνεται….

112. Τό δέ δή λήδανον, τό καλέουσι Αράβιοι λάδανον, έτι τούτου θωμασιώτερον γίνεται· έν γάρ δυσοδμοτάτω γινόμενον εύωδέστατον έστί· των γάρ αίγων των τράγων έν τοίσι πώγωσι εύρίσκεται εγγινόμενον οιον γλοιός από τής ύλης. χρήσιμον δ ες πολλά των μύρων εστί, θυμιωσί τε μάλιστα τουτο Αράβιοι.


Η Ιστορία επαναλαμβάνεται για 2.500 χρόνια στην ευρύτερη περιοχή του χωριού Σίσες.



Τράγος με αλάδανο στα γενιά του. Από μητάτο της περιοχής Γαλήνους της πρώην κοινότητας Σισων

Λαύδανο (Laudanum) Καταπραϋντικό Φάρμακο

Κίστος (Cistus Creticus),
οικ. Κιστωδών (Cistaceae) Κοινώς : Λαδανιά, Λάδανο, Λουβιδιά.
Διάφορα είδη του γένους αυτού συναντούμε αυτοφυή στην Ελλάδα. Από τα φυτά αυτά άλλοτε παρασκεύαζαν το φαρμακευτικό Λαύδανο (Laudanum). Τα νεώτερα χρόνια το φάρμακο αυτό (καταπραϋντικό) το παρασκευάζουν από το όπιο που παράγεται από το Αφιόνι

Ο Κίστος είναι χαμηλός θάμνος τριχωτός. Έχει φύλλα αντίθετα μικρά ή μεγαλύτερα ωοειδή, μακρουλά. Ανθή που θυμίζουν τα ολιγοπέταλα τριαντάφυλλα. Είναι συνήθως εύοσμα, αλλά που εύκολα ρίχνουν τα πέταλα τους. Είναι λευκά ή κοκκινωπά με στίγματα. Ο καρπός του είναι «κάψα» με πόλους σπόρους.
Άλλο είδος είναι : Κίστος ο μικρανθής (Cistus parviflorus) – Αττική, Κρήτη, Αίγινα, Πόρος – Κίστος ο φασκομηλόφυλλος (Cistus salvifolius) γνωστός και ως αγριοφασκόμηλο ή Κίστος. Κίστος ο τριχωτός (Cistus villosus) κοινώς Λαδανιά, Κίστος ο λαδανοφόρος (Cistus ladaniferus) με πολλά λευκά Ανθή.

Ιγνάτιου Ζαχαροπούλου
Ειδικού Γεωπόνου ΚαθηγητούΣύγχρονη Πλήρης Θεραπευτική με τα Βότανα
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΨΥΧΑΛΟΥ