Niewydana bajka

Mark Twain

Cyrulik Warszawski, R. 1, nr 17, Warszawa, 1926

Pobrano z Wikiźródeł dnia 18 lutego 2025

Niewydana bajka

poświęcona pp. Krytykom całego świata.

Zdarzyło się, że pewien malarz namalował niewielki, ale doprawdy znakomity obraz i postawił go przed lustrem.

— To zwiększa przestrzeń, łagodzi kolory i obraz jest jeszcze ładniejszy. Żyjące w lasach zwierzęta dowiedziały się o tem od domowego kota, który cieszył się śród nich wielkim mirem, jako że był taki wykształcony, taki kulturalny, tak dobrze wychowany dystyngowany, a przytem opowiadał im wiele takich rzeczy, o których nigdy dotąd nie słyszały, a które rzucały wiele wątpliwości w duszę.

Opowiadanie kota o obrazie zaciekawiło ogromnie zwierzęta. Zasypywały go pytaniami, chcąc bodaj coś nie coś zrozumieć.

— Co to jest obraz?... Opowiedz nam.

— Jest to zupełnie płaski przedmiot, bardzo płaski, niezwykle płaski i bardzo ładny, tłumaczył kot.

Odpowiedź zaciekawiła jeszcze bardziej i zwierzęta za wszelką cenę postanowiły zobaczyć i przekonać, „co to jest obraz“...

Niedźwiedź zadawał rzeczowe pytania: Co sprawia największą przyjemność w obrazie?

— Patrzenie na niego, mówił w ekstazie kot, to jest cudowne... a lustro...

— A co to jest lustro? — pytała nieinteligentna krowa.

— Lustro to jest dziura w ścianie, wymijająco i niechętnie tłumaczył kot. Patrzycie w tę dziurę i widzicie w niej czarujący obraz... tak piękny i zachwycający, że niepodobna powstrzymać się od radosnego mruczenia...

Osioł, który dotychczas nie odzywał się wcale, zaczął wykładać wszystkie wątpliwości i podejrzenia, które stłoczyły się w jego głowie, przyczem dla wzmocnienia argumentacji, ryczał w niebogłosy: — Otóż, wydaje mu się, że jeżeli dla opisania zwykłego płaskiego przedmiotu, trzeba posługiwać się tyloma superlatywami, to mimowoli umysł krytyczny powinien przedewszystkiem zbadać, czy, jak i dlaczego „nie możnaby tego określić, zwyczajnie i poprostu, naprz.: dobre siano, smaczna woda i t.d.“

Słowa, wypowiedziane przez osła, wywarły pewien wpływ na zwierzęta, jednak osioł nie był zbyt lubiany i miał nieszczególną opinję, dlatego zapewnie rozległo się kilka ironicznych okrzyków.

Osioł, dumnie osamotniony, upierał się przy swojem zdaniu i wreszcie oświadczył, iż istnieje jeden tylko sposób rozstrzygnięcia sporu.

Aby przekonać wszystkich o tem, że racja jest po jego stronie, gotów jest pójść sam, spojrzeć w dziurę, która nazywa się lustrem, a później opowie wszystkim, co widział, „Chyba wierzycie mi, wiecie, iż jestem uczciwy“...

Wiedziano, że jest dość głupi, aby być uczciwym i dlatego zażądano, aby natychmiast poszedł zobaczyć obraz i lustro.

Osioł stanął pomiędzy obrazem i lustrem. Oczywiście obrazu nie widział. Wróciwszy do zwierząt, osioł po długich przygotowaniach, chrząkaniach i przybieraniu najuroczystszych póz, rzekł:

— Kot skłamał. W dziurze nie było nic. Żadnego płaskiego przedmiotu nie widziałem. Żadnego cudownego obrazu nie było. Naprzeciw mnie stał pewien dość okazały osioł, o bardzo mądrym wyrazie twarzy i przyjaźnie uśmiechał się do mnie. Widok był dość sympatyczny, ale o zachwycającym obrazie wogóle nie może być mowy, bo go nie było wcale.

— Czy aby dobrze przyjrzałeś się tej dziurze, czy podszedłeś blisko?... — pytał sędziwy Gati, stary słoń, wielokrotnie opisywany przez powieściopisarzy.

— Widziałem go wyraźnie. Sądzisz, że bałem się i patrzyłem zdaleka... otóż, stałem tak blisko, że dotykaliśmy się mordami...

— To ciekawe... O ile mi wiadomo, osioł nigdy nie kłamie... Niech pójdzie kto inny. Misiu, idź ty. Spójrz w dziurę i opowiedz nam, co widziałeś.

Niedźwiedź wrócił.

— Kłamie jeden i drugi. I kot i osioł. W dziurze jest niedźwiedź.

Zdumienie zwierząt było olbrzymie. Każdy chciał dociec prawdy. Namiętności grały. Najbardziej obłudne zwierzęta wołały wielkim głosem: „Prawdy! Prawdy!... Co jest w dziurze?...“

Gati posyłał ich po kolei.

Poszła krowa. Wróciła. Nie widziała nic prócz krowy.

Tygrys widział tygrysa.

Lew — lwa.

Śmierdziel — skarżył się na przykry zapach idący z dziury. Tam jest śmierdziel.

Stary Gati rozgniewał się i oświadczył, że sam pójdzie, chociaż mu z trudem przyjdzie. Miał dużo lat i trąbą włóczył po ziemi. Kiedy wrócił, usadowił się pośrodku wielkiego koła i zaczął gromić zwierzęta; „Jesteście obłudne, kłamliwe istoty! Cóż za niski poziom umysłowy i moralny! Okłamywać się wzajemnie, wprowadzać w błąd jego... starego Gati... przecież w dziurze jest słoń... To widoczne na pierwszy rzut oka.. Dlaczego więc kłamiecie?...“

—

—

—

—

—

—

—

—

—

Na uboczu siedział kot i myślał:

„W każdym tekście można odnaleźć, co się komu podoba, jeżeli stanie się między nim, a zwierciadłem swej fantazji. Może nie zobaczycie tam swoich długich uszu, ale one z pewnością tam będą“.

Zobacz też

- Obraz

Tekst jest własnością publiczną (public domain). Szczegóły licencji na stronach autora: Samuel Langhorne Clemens i tłumacza: anonimowy.

O tej publikacji cyfrowej

Ten e-book pochodzi z wolnej biblioteki internetowej Wikiźródła[1]. Biblioteka ta, tworzona przez wolontariuszy, ma na celu stworzenie ogólnodostępnego zbioru różnorodnych publikacji: powieści, poezji, artykułów naukowych, itp.

W publikacji została zachowana oryginalna ortografia, oczywiste błędy w druku zostały poprawione przez redaktorów Wikiźródeł. Przypisy dodane przez redaktorów oznaczono logiem Wikiźródeł.

Wersja źródłowa tego e-booka znajduje się na stronie:

3eYYwYV9i bprYQibliot0pt/rt.httpt">Wersja źródłowa tego e K Creative Commons U[1]. Biblioteka ta, tworzonah="0pt">Wersja źródłowa tego e-a filepos=rtowcaktoopr�cz> [1]. Biblioteka ta, tworzonat/rt.httpt"0pt">Wersja źródłowa tego >Możliwskoże eodczasuszy, bioię j k zg=rtszać ref.lol/index.ph?q=aHR0cHM6k6eTpi-AeS9OaW/-a f6k6eTp:Skrypikiium">� j ="httpsi0011107>[1]. Biblioteka ta, tworzonah="0pt">Wersja źródłowa tegzachoszy, biouigitpsje ej k Wersja źrórzodiv>1">Wersja �egzadłowa tego e-aeraleeWersja �egzadłowa tego eHimiltrudQiblic
3/>Wersja �egzadłowa tego eVep.4/>Wersja �egzadłowa tego eAlenutYQiblic
5/>Wersja �egzadłowa tego eNWikderiblic
6/>Wersja �egzadłowa tego eTommy Jaorzeekiblic
7/>Wersja �egzadłowa tego eAshaioiblic
8/>Wersja �egzadłowa tego eAnkryiblic
9/>Wersja �egzadłowa tego eRocket1]10/>Wersja �egzadłowa tego eBkiis23iblic
11">Wersja �egzadłowa tego eKABALINIiblic
1Wersja �egzadłowa tego eBromsklossiblic
13/>Wersja �egzadłowa tego eTene~commons9OaWiblic
14/>Wersja �egzadłowa tego eAzaTothiblic
15/>Wersja �egzadłowa tego eBender235iblic
16/>Wersja �egzadłowa tego ePatríciaRiblicWersja źrórzodiv>1">Wersja �egzadłowa tegzac[1]<08231>↑ zona h.php?q=aHR0cHM6k6eTpi-Aeiblic
Wersja �egzadłowa tegzac[1]<09400>↑ zona x.ph?q=www.creativecommonsi-AeSlicenses/by-sa/3.0=pliblic
3/>Wersja �egzadłowa tegzac[1]<09662>↑ zona h.php?q=aHR0cHM6k6eTpi-AeS9OaW/-a filepos=rt:Pierwe e_krniiiblic
4/>Wersja �egzadłowa tegzac[1]<09964>↑ zona x.ph?q=aHR0cHM6k6eTpi-AeS9OaW/-a f6k6eTp:SkrypikiiumiblicWersja źródłowa tegza align="cen