Σελιδοδείκτης 70ος
MAX AUB
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟΙ ΦΟΝΟΙ
μετάφραση Αχιλλέας Κυριακίδης
εκδόσεις ΑΓΡΑ, Αθήνα 2002
γράφει ο Φίλιππος Φιλίπου
Για μια λοξή ματιά
Στην εκπληκτική αυτοβιογραφία του με τον τίτλο Η τελευταία πνοή (στα
ελληνικά από τις εκδόσεις Οδυσσέας) ο Λουίς Μπουνιουέλ έχει μερικές
σελίδες που αφορούν τη σχέση των Μεξικανών με τον φόνο. Μάλιστα η
κεντρική ιδέα μιας από τις ταινίες της μεξικανικής περιόδου του,
γυρισμένης τη δεκαετία του '50, της El Rio y la Muerte - όπου
υπάρχει μια σειρά από αδικαιολόγητους φόνους -, είναι το πόσο εύκολα
μπορεί κανείς να σκοτώσει τον διπλανό του. Επειδή τα περιστατικά που
διηγείται η ταινία είναι αυθεντικά, επιτρέπουν μια ματιά πάνω στα
μεξικανικά ήθη και γενικότερα στην άγνωστη εν πολλοίς μεξικανική
κοινωνία. Οπως υπογραμμίζει ο μεγάλος ισπανός σκηνοθέτης, στο Μεξικό
μπορεί να σκοτώσει κανείς για ένα λοξοκοίταγμα, λόγω αυξημένης
ευαισθησίας, ή εξαιτίας της επιθυμίας του να διαπράξει φόνο.
Την ίδια εποχή, συγκεκριμένα το 1956, εκδίδεται στην Πόλη του Μεξικού το βιβλίο του Μαξ Αουμπ Παραδειγματικοί φόνοι,
λογοτεχνικά κείμενα που εκ πρώτης όψεως μοιάζουν με απολογίες κάποιων
φονιάδων χωρίς αιτία, οι οποίοι επιχειρούν να εξηγήσουν τους λόγους που
τους οδήγησαν στο έγκλημα. Στον πρόλογό του ο συγγραφέας ισχυρίζεται πως
το υλικό του είναι από πρώτο χέρι, πως οι απολογίες (ωμές, συγκεχυμένες
ή απερίφραστες) δίνονται με απόλυτη ειλικρίνεια. Στο υστερόγραφο του
ίδιου προλόγου υπάρχει η φράση «αντίθετα με ό,τι θα μπορούσε να
φανταστεί κανείς, μόνο δύο απολογίες ανήκουν σε παλαβούς», υπονοώντας
εμμέσως πλην σαφώς πως οι δράστες των φόνων έχαιραν άκρας ψυχικής και
διανοητικής υγείας.