Eskiden, çoook eskiden, belediye otobüsünde oturduğum için vicdan azabı çekmediğim üniversite-ev arası yolculuklarda pencereden dışarı bakmak diye bir şey vardı. “Pencereden dışarı” baktığımda, çok şey görebilirdim. O şeyleri görürken, çok şey düşünür, çok şey düşünürken de türlü şekillerde kendimle konuşmuş, oyalanmış olurdum.

Belediye otobüsünde pencereden dışarı bakma sükuneti şu an uzak ve geçmişe ait olsa da biliyorum ki pencere kenarları artık çeşitli sosyal medya ve akıllı telefonları hasetle izliyorlar.. Biz ise kendini “oyalaması” için çocuklarımıza bunları veriyoruz.

Ben de veriyorum. Hiç üste çıkıp da “Ben muhteşem bir anneyim, bizim eve de I-pad girmez” demeyeceğim.. Sürekli belgesel izleyip jazz da dinlemiyoruz nitekim. Televizyon da açılıyor, akıllı telefonumda oyun da var. Nitekim bunca dijital yığının içinde var olmak esas sıkıntı..

Ama meselenin şu olduğunu unutmamak için çok çalışıyorum: “Pencereden dışarı bakmayı” sıkıcı bulmaya başlarsa oğlanlar bir gün, işte o zaman bir yerlerde bir hata yapmışım demektir..

Uzman Diliyle:
Kendini oyalamak çocukların doğasında var.
Karıncaları 45 dakika izleyebilir misiniz?
Yorulmaksızın şövalyecilik oynayabilir misiniz peki?
Ya da o ayakkabı kutusunun uzay gemisi, futbol topu, telsiz olabileceğine şaşırır mısınız?

Böylesi bir “oyalanma” potansiyeli olan çocukların günümüzde oyalanmayı cihazlarla gerçekleştirmeleri şaşırtıcı değil.

Bu cihazlarla oyalanmak kötü değil. Başka şeylerle oyalan-a-mamak sıkıntı..

Çünkü oyalandığınızda kendi kendinizi yatıştırabiliyorsunuz demektir. Kendini yatıştırmak ise (öz düzenleme/self-regulation) en önemli hayat becerisidir. Aslında İngilizce’de geçen Self – Regulation sadece kendini yatıştırmak demek değil.

Kendini duruma göre ayarlayabilmek biraz. Mesela esneklik demek. Planların aksi giderse B planına geçebilmek demek.

Günlük hayatta karşılaştığın stresli durumların üstesinden gelebilmek demek. Şeker şurup olmak değil.. Stresin sende yarattığı etkinin farkına varmak ve işte tam da o sırada “kendini yatıştırmak” demek..

Çocuğunuzun kendi kendini yatıştırabilen bir birey olmasını diliyorsanız;
*Sıkılmasına izin verin, sıkılacağı “an” boşlukları bırakın,
*Duygularını, istek ve ihtiyaçlarını söylemesine imkan tanıyın,
*Kızgınlık, hayal kırıklığı, zorlanma, sabırsızlanma gibi durumları sindire sindire – acele etmeden – geçiştirmeden yaşamasını sağlayın..
*Fiziksel hareketlilik ve açık havada olma hazzını mevsimlere veya okula kurban etmeyin..
*Kağıtlar, boyalar, değişik malzemeler, boş kutular, eski artık malzemelerin olduğu bir kutunuz olsun. O kutu onun dünyası olsun..
*Kuklalar, kostümler gibi “hayal” kurmasını teşvik edici oyun malzemelerini odasında bulundurun..

Kendini yatıştırma/oyalama becerisi olmasaydı sizce bilim insanları, sanatçılar olur muydu?

Bundan 3-4 ay önceydi..
Can dondurma yemek istiyor, biz de yemekten sonra yiyebileceğini bır bır anlatıyorduk..
Sonra birden buzdolabına yöneldi. İçindeki gücü yeni keşfetmenin inanılmaz şaşkınlığı içinde: “İstersem dolabı açıp alabilirim ama?” dedi…

İşte o an artık büyümenin başka bir evresine geçtik. İlk 5 yılda yaptığınız tüm yatırımı geri almaya başladığınız 5 yaşın büyüleyici hali..

“Evet alabilirsin, tam da şu anda bir karar vermek üzeresin” gibi afilli bir cümle ile o akşam dondurma yemekten sonra yendi. (Hoş bence önce de yenebilir 🙂 )

Bu olayın devamında gelen sonbahar okullar açıldı.. Sınıfında farklı arkadaşlar edinmeye, onları gözlemeye, taklit etmeye başladı. Bir dönem “başka” bir çocuk oldu Can. Hani bizim vermeye çalıştığımız değerleri tutturamadığımız konusunda bizi panik yapan bir haller..

İşte o dönemin hemen ardından “Can” olmayı tekrar tekrar keşfetti. “Ama bunu alabilirim istersem?”, “Eğer sen izin vermezsen sen yokken yapabilirim?”, “İstemezsem yatmam”.. Yani “Heyyy bende bir güç var ki, değişik seçeneklerin tümüne hakimim”…

Öylesin yavrum. Tüm seçeneklere sahipsin.
Ben de sana annen olarak dünya üzerindeki -bildiğim ve bana göre konuşlanmış-milyonlarca doğruyu bir bir öğretemeyeceğime göre, sanırım sana özgür iradenin gücünü ve o özgür iradenin sonsuz gözüken sınırlarında “sorumluluk”, “etik”, “vicdan”, “hak”, “ahlak” kavramlarının gezindiğini öğretmeliyim..

Uzman Diliyle:
Özgür irade, kişinin eylemlerini, arzu, niyet ve amaçlarına göre kontrol altında tutabilme ve belirleme gücüdür. Kişinin belli eylem ya da eylemleri gerçekleştirmede ser­gilediği kararlılık; belli bir durum karşısın­da, gerçekleştirilecek olan eylemi, herhangi bir dış zorlama ya da zorunluluk olmaksı­zın, kararlaştırma ve uygulama gücü; eyle­me neden olan eylemi başlatabilen yetidir. (Kaynak: Wikipedia)

5 yaşındaysanız bu “eylemler” bir dondurma daha yemek, bir çizgi film daha seyretmektir. Annenizin “Kapat artık televizyonuuuuu” diyen sesini duyduğunuzda kapatıp kapatmama kararı alabilmeniz, okul bahçesinde sizi sürekli hırpalayan “arkadaşınız”la ne yapacağınızı karar kara düşünmenizdir.

İşte bir çocuğun özgür iradesinin farkına varması, -sanırım- kıyafetinin içinden Superman kostümü fırlaması gibi bir durum!

Özgür irade öyle veya böyle, erken veya geç keşfedilir. Sizin gün içinde verdiğiniz yüzlerce kararın hemen hemen hepsinde özgür iradeniz varken, çocuklar için özgür iradenin gelişmesi için anne babanın rolü tartışılmaz bir öneme sahiptir. Şöyle ki;

Yasaklar, cezalar, ilgisiz yaptırımlar özgür iradenin gelişimini engeller. Güvenlik, bakım gibi temel konular dışında çocuğunuzla fikir birliğine varma, anlaşma ve uzlaşma sağlayabilme, problem çözme ise bu gelişimi destekler.

Özgür iradenin “etkileri” ve “sonuçları” üzerinde konuşmazsak, konuşacağımız an geç kalmış olabiliriz.

Çocuğunuzun “neyi seçmesi gerektiğine” siz karar veremezsiniz. Zaten verdirtmezler.. Ama, ebeveyn olarak “seçiminin arkasında durması”, “seçiminin sonucunu anlaması” ve “seçmediğinin de ne olduğunu bilmesi” konusunda örnek olabilirsiniz..

mü?
öldürmez mi?

öldürmezse ne yapar?
süründürür mü?

Bekarlar ve çocuksuzları korkutmadan anlatmanın bir yolu olmalı.
Korkutma dediğime göre korkulacak bir şeyler var.
E var, yalan değil..
Korkulacak değil belki hazırlıksız yakalanılacak diyelim..

“Amaan biz bebeğimizi her yere yanımızda götürdük”, “3 aylıktı Hindistan’a gittik”i kast etmiyorum.. Hatta kast etmediğim tam da bu.
Ne?
“Çocuğun” biçtiği rol; “anne ve baba” olma dışında var olmaya çalışmak.
Daha doğrusu bunu sürdürebilmek.

Evliliğin aşkı öldürme planlarındaki uşak, çocuğun evliliği öldürme planlarında yerini zamansızlığa bırakıyor.

Evlilik aşkı, çocuk evliliği öldürmüyor.
Olup biten şey tek kelime ile; değişim.. Değişim ise ferah feza okyanus manzarasına açılan balayı süiti demek değil her zaman..

“İyi” değişim; sevgililiğe karı-kocalığı, karı-kocalığa anne babalığı eklerken altta kalanın canını çıksın demeden bir öncekini de var edebilmek -bence.

Uzman Diliyle: Başladığımız yerden devam edelim. Değişmeden durabilmek imkansızken hatta şimdi, şunu okuduğunuzda bile değişmişken “kurum ve rollere” rağmen/onların içinde değişmeden durabilir miyiz?

Hepimizin güvenli bir yere kaldırmak üzere emanet aldığımız bordo kapaklı uzunca defter, ve o defterin arka sayfasındaki “çocuk” haneleri sadece matbu bir işaretten ibaret değil. Hayat döngüsünün bir kayıt cihazı adeta bu defter.

Kayıt altında tutulan en önemli şey ise anılar. Evli iken “sevgili” formunda, anne baba iken “karı-koca” formunda anı geliştiremiyorsak, işte bir şeylerin ölmeye başladığı yer varsa, orasıdır.

Anı yaratmanın ise gündelik akışın içinde kendiliğinden olması neredeyse zor. Ev ve iş arasında geçen yol süreleri, çocukların beslenme-ödev-uyuma rutinleri arasında kırmızı güllü romantizm anları şöyle dursun, gerçek bir “eş sohbeti” etmek bile zor olabiliyor.

Bu yüzden de sevgili olarak anılarınız karı kocalığınız, anne baba olarak anılarınız karı kocalığınızla kol kola olsun. İşte o zaman bu yazının başlığı tehlikeli ve korkutucu değil, besleyici ve zenginleştirici çağrışımları duyurabilir bize..

Son bir soru: En son ne zaman baş başa yemek yediniz?

Bu yazıyı 22:00’den önce yayınlamışsam ve siz de okuyabiliyorsanız şanslı gruptansınız -ki, çocuk (lar) uyumuş(lar).. ve siz de pazartesiye kavuşmak için can atıyorsunuz..

Hayat işte… 5 sene önce deselerdi pazartesiyi özleyecek kadar yorulacaksın diye inanmazdık..

Hoş, bana deselerdi ikinci gelince bugünleri de mumla arayacaksın, yine inanmazdım..

İnan sevgili okur. Bugün -üstelik 12 saat- tek başıma iki oğlanla baş başa iken toplamda 20 dakika oturur pozisyonda idim. Şimdi uyudular ben de insana benzer bir hale geri dönüyorum..

Bir defa, hafta içi yataktan kazıdığım büyük oğlumun pazar günleri neden erken kalktığını ne açıklayabilir acaba?
Misal bugün bizim evde “PAZAR” günü 06:11’de başladı!!??!!
Neden?
Neden erkenden uyanıyorlar?
Pazar gününün pazar olduğunu ne zaman anlayacaklar?

“Bir pazarım var zaten!” diye bağırmak istedim bugün balkondan saatin 06:11 olduğunu görünce.. Sonra sustum, nitekim onların da aslında “1 pazarı” var. -Bu bölüm uzmanın işi anlatırım birazdan…-

Mesela pazar günleri bizim ev Muhteşem Yüzyıl’ın sezon finali gibi oluyor 🙂
Her türlü entrika, çekişme, bağrış çağrış, heyecan yüksek dozda.
Öyle bir yerde bitiyor ki pazar, haftaya -yeni sezonda 🙂 – kaldığın heyecanda ama başka konularla devam edebiliyorsun..

Pazarları dinlenme gerçeğinden vazgeçeli çok oldu.
Cumartesi günleri de çalışan biri olarak, cumartesi ve pazartesi arasını durdurup hafta içine yayarak yaşamak istiyorum.. Her güne 4 saat eklesem oluyor, hesapladım..

Not: Bu yazının esprili hali bir yana, “Sıradan bir günün uğuru” nu (Ş. Ferah) kaybetmemeyi diliyorum ve artık pazar günlerini sanırım çok çok zor şartlar altında geçiren felaketzedeleri unutmamayı -aşağıdaki linkten- bir de ben hatırlatmak istiyorum..

http://www.unicef.org.tr/tr/content/article/1621/unicef-derinlesen-haiyan-krizi-karsisinda-filipinli-cocuklar-icin-34-milyon-dolar-yardim-cagrisinda-bulundu.html

Uzman Diliyle: Pazar da bir gün aslında. Tatil olmasına kim nasıl ne zaman karar vermiş bilemiyorum. Belki de bazı ülkelerde değildir. Bazı toplumlar için pazar gününün başka anlamları vardır. Ama bizler için öyle değil.

Dur daha bitmedi: Bir haftanın bitip diğerinin başlayacağının habercisi bir defa pazar günü. Kafanızda muhtemelen eksik kalanlar, bitmeyenler, yarım duranlar var.. Belki işle ilgili belki değil.. Bu da doğal olarak sizin bile farkına varmadığınız gerginlik noktaları barındırıyor sizde..

Bir pazarım var: Eskiden yaşadığınız pazarları geri istiyor olmanız muhtemel.. ve doğal.. aile olmak da muhteşem. Ama işte bugünlerde bir gazete reklamındaki gibi sadece size ait bir zaman dilimini “kaybetmiş” olmak can sıkıcı olabilir.

Haftada başka pazar yok, hiç kimse için!: İşte esas nokta bu. Tahmin ediyorum ki, pazar günleri haftanın diğer hiç bir gününde olmadığı kadar “bir arada”sınız. Yani aslında pazar, bu kadar bir arada olduğunuz tek gün. O yüzden de tüm sezon bölümleri böyle işte sezon finaline sıkışıyor 🙂

Sizin ve çocuklarınızın ihtiyaçları, istekleri, sizin onlarla aranızdaki ilişkiler, kardeşler arası ilişkiler, günlük rutinin esnemesi, bir etkinlik yapacaksanız bunun programları gibi bir çok etken elinizde kibritle gezinme etkisi yaratabilir.

Size tekrar bağlanmak istiyorum: Çocukların hafta içi günlerinin büyük bir bölümünü okulda geçirdikleri açık.. sizinle belki en fazla 3-4 saat birlikteler. Çocuklar kaç yaşında olurlarsa olsunlar size tekrar “bağlanma” ihtiyaçları vardır.. Yakınınızda durma, dokunma, sohbet etme, belki kurallarınızı tekrar duyma belki şefkatinizi tekrar hissetme.. Bu bağlantı kurma ihtiyacı küçük çocuklarda daha da fazladır. O yüzden pazar günleri bu tekrar bağlantı kurma çabalarının getirdiği ilişki yoğunluğuna neden olur.. Yoğun ilişkiler ise çatışmasız olabilir mi?

Büyük oğlum ilk “kötü” kelimesini öğrenip geldiğinde “Biz bu evde böyle konuşmuyoruz” demiştim. Yani: Git nerede istersen orada konuş, evde konuşma.

İlk vurduğunda uzun anlatımlardan sonra hep aynı şeyi tekrarladığımı fark ettim: Bu evde vurmak yok! Yani: Evde vurma, asansörde vur.

Sonra sonra kötü kelimelerden neşeli şarkıların gelişi (Pırtlı popo, Kaka kokulu ayaklar..) ve Calliou’dan Spiderman’e hızlı bir geçişle “kötü” yü yorumlamamız da değişti..

Bence her anne baba çocuğunun ilk “kötü” davranışlarında bir sallanıyor. Ama sonra anlıyorsun ki her “kötü” anda Dark side’a geçilmiyor.

Nitekim bizim oğlanların iki hatta üç tür “kötü” davranışı var:

1.”Bunu yeni öğrendim, dur bir deneyeyim”
2.”Hımmm dur bakayım bunu yapınca hoşuma gitti devam edeyim”
3.”Anne şu günlerde hayatta biraz zorlanıyorum, bir yardım eli versen hiç fena olmaz” (Bu tabii iç ses..)

İşte mesele aslında “kötü”de “iyi”yi görebilmekte..

Uzman Diliyle: Yoktur.
Kötü çocuk yoktur.

Sizin ki de kötü değil.
“Sen ne biçim annesin!” dediğinde de kötü değil.
“Senden nefret ediyorum!” dediğinde de kötü değil.

Okuldan eve bir “şey” getirdiğinde de kötü değil.
Kardeşinin canını acıttığında da..

Keza, okulda çocuğunuza küfreden çocuk da kötü değildir.
Bahçede çelme takan da..

Ama hayat “Bir bebekten bir katil yaratabilir” (R. Dink).

Kötü çocuklar yetişkinlerin anladığı gibi “kötülük” yapmazlar.
“Kötü” davranan çocuğun yardıma ihtiyacı vardır.

Açtır, uykusuzdur, yorgundur.
Anlaşılmıyordur.
Bağırıyordur, duyulmuyordur.
Sevilmiyordur, sevilmediğini düşünüyordur.

Bilmiyordur.
Nasıl davranacağını, ne diyeceğini, nerede duracağını, nereden başlayacağını bilmiyordur.

Güvenmiyordur.
Size, bize, hayata, dış dünyaya güvenmiyordur..

Yalnızdır.
Tüm evrende bir O vardır.

Korkmuştur.
Hem de öyle çok korkmuştur ki öfkesiyle zırhladığı kırılganlığını görsek şaşarız.

Hiç çok ağlayan, çok kızgın bir çocuğa tam da içinizden tam aksini yapmak gelirken sarıldınız mı? Bir deneyin.. O anda işte anlayacağız ki hepimiz kötü çocuk yoktur..

(Bir çocuklular siz de gelin..)

Çünkü sevgili anne,
-akşam yemeği olarak çocukların yarımşarlarını yiyip beşe tamamlamış,
-iş kıyafetlerini anca çıkarmış ve direk pijamaya geçmiş,
-daha yazacak raporların dururken gözün saçının gelen boyasına takılmış olacağından sadece sesime konsantre olabilirsin 🙂

Gel yanıma otur, dertleşelim…
Ağlayabilirsin istersen, gülebilirsin de..

Önceleri balkona çıkmak kesiyor mesela.
Hava da baharsa mesela iyi geliyor o koku, umut dolu oluyorsun.
E sonra bahar geçiyor tabii…

Sonra bir Türk kahvesi nelere kadirmiş diyorsun..
Yanına lokumu, bir de fal. Oooo değme gitsin..
E sonra kafein de bir yere kadar..

Saçına, başına, giyecek HİÇ BİR şeyinin olmamasına, göbeğine, yetişemediğin işlere, kaçırdığın konserlere dertlenmeye başlıyorsun.

En zoru da ne biliyor musun? (Biliyorsun da..)
Bunların DEĞİŞMESİ için iş yine sende bitiyor!
Al bir sorumluluk daha 🙂 🙂

Yani sevgili iki çocuklu çalışan anne, durduğun kabahat!
Kalk kendine bir çay koy, aşağıdaki yazıya devam et 🙂

Uzman Diliyle: Hımmmm… Sanırım buralarda bir yerlerde öneri vermem gerekiyor. Veya umut. Veya korku..

İyisi mi siz önce aşağıdaki bağlantıyı tıklayın, içinizden geçeni yapın.
Dans edin.
Gülün.
Ağlayın.
Sadece dinleyin..

Sonra devam edelim..

Şarkıyı sevdiyseniz, mırıldandıysanız, dans ettiyseniz, İYİ hissettiyseniz bunu size hissettiren duyguları tanımaya çalışın..
Hafiflik..
Özgürlük..
Çoktandır yapmadığınız bir şey?

İşte eksikliğini duyduğunuz TAM da bu duygu olabilir..
O his her ne ise bu hissi tutmaya ve kaybetmemeye çalışın. Temelde denilecek bu da olsa, bir de bunlar var:

1.Yüklenmeyin, tükenmeyin. Yükünüzün ağırlaştığını sırtınıza ilk konduğunda değil, ilerledikçe anlarsınız. O yüzden yükünüzü ara ara kontrol edin. “Ben bunu ne kadar taşırım? Yerim var mı? Bunun bedeli ne?”

2.Fiziksel hareketi önemseyin: Arabanızı park edin, yürüyün. Dans edin. Hareket bizi zinde kılar.. Zinde beden ise zihni de taşır, kalbi de.

3.Kendinize gerçekten bakın: Sağlık kontrollerinizi atlamayın.

4.Kendinize bakmayı rutine koyun: Ritmik bir şekilde iyi bakın kendinize. Önünüze işlerin geçmesine izin vermeyin.

5.Yorulunca durun: Gerçekten durun. Sadece 15 dakika etrafı izleyin. Bşka bir 10 dakika gözünüzü kapatıp sadece nefes alın. Sadece nefes…

6.Eşinizle olun: O sizin “eş”iniz. Birlikte olun. Unutmayın birbirinizi. Ancak bunu da ritme koyun. Oluruna bırakmayın..

7.Minik hava delikleri açın: Günlük koşturmaca içinde hava deliklerine izin verin. Yukarıda alacağınız nefes için gerekli o temsili delikler.. Ancak yetmiyorlarsa daha büyük ve derin bir nefes almanız gerektiğini fark edin..

Şimdi yeni nesil eşler-imiz/yeni nesil babalar şükürler olsun anneye bayağı destek oluyorlar.. hani “bir emzirmedi, her şeyi yaptı” türünden bir baba var bizim evde de.
Gelin görün ki, “anne” başka bir şey..
Parmağı acır sen öpünce geçer, lego kulesi yıkılır kucağında bir daha yapılır o kule.. boğazına girecek test çubuğu için birlikte öğürürsünüz…

Daha minik versiyonu da bizde bu ara mevcut.. “anniiiieeee” diyerek uyanır, “maammaaa” ister, “mmeemmeee” ister, “kagııı: kayısı” ister. Ağlar, güler, heyecanlanır, susar, bakar, seni arar..

Böylesi bir “hayat kaynağı” olma durumu nasıl mucizevi di mi? Öyle valla, yarı bir süper kahraman gücü veriyor insana.. ama işte değiliz 🙂 süper kahraman değiliz..

Anne her şey.
Anne dünya.
Anne denge.
Anne liman.
Anne sandal..

Bazen bu bize “tabi (Taabi!)olma durumu” farkında olmadan annenin üzerine -yük demeyeceğim ama- böyle bir, 5 kaşık nutella yemiş de suçlulukla haz arası duyulan karmaşık duyguya insanı sevk edebiliyor..

“İçinde” var edip büyüttüğün bir canlının sana olan bağından bahsediyoruz. Kordonla başlayan bağdan.. Sonraki yıllarda azalarak, incelerek süren bağdan..

İşte o bağ “ANNE-likle “BEN-lik” arasındaki havayı, alanı, mesafeyi kapsamaya başlıyorsa, senin içindeki “ÇOCUK” gerçek çocukla rekabete girmeye başlıyor, ona nedensizce öfkeleniyorsa, ben biliyorum ki, BEN çağırıyor beni… şimdi kahve içmeye gidiyorum. Bir doz “BEN” alıp döneceğim…

Aksi halde “Var” olamıyorum, “Yok” oluyorum..

Uzman diliyle: Çocuklar büyüdükçe aslında anne de büyüyor.. Annenin büyümesi ise içindeki çocuğu büyütmekle de yakından ilgili.. Bir bakıma ikisi beraber yol alıyorlar. Annenin “meseleleri” olduğunda ancak bunları fark ettiğinde büyüme bir nebze daha sağlıklı gerçekleşiyor. Ama bazen de her meselemizi görmemize, fark etmemize, halletmemize imkan olmuyor. İşte öyle durumlar annenin “YOK” luğu anlamına gelebiliyor.

İşte tam bu noktada Winnicott’un yeterince “İyi anne” kavramı karşımıza çıkıyor. Yeterince iyi anneliğin ilk adımı çocuğa adaptasyon olarak tanımlanıyor. Ancak bu uyum dünyanın kendisi gibi %100 oranında olmak zorunda değil. Uyum zaten bence o yüzden büyülü bir kelime. Mükemmel ve tam bir ilişki için heba olmak değil annelik.. Yeniye, değişene, sıkıntıya, acıya, iyiye de uyum sağlayabilmek.

Benim mesleki tecrübe ve kazanımlarımdan, gözlemlerimden damıttığım iyi anne;
-Kendi içindeki çocuğu var olduğu dönemdeki yetişkin haliyle barışık tutabilen,
-Hayatı ve anneliği bir “adanma” tarzı olarak görmeyen,
-Çocuğunun gelişimsel ihtiyaçlarına göre -yaşı ne olursa olsun – kimi zaman “bebek” kimi zaman “ergen” bakımı verebilen,
-Bazen “kötü” hissettiğinde bunu “kötü anneyim” üzerinden değil, ilişkilerindeki “hallerine” bakarak yoluna koyabilen kişidir..

Jasmin Lee Cori kitabında aşağıdaki on yüzü tanımlıyor “İyi Anne” için:
-Kaynak olarak anne,
-Bağlanılacak yer olarak anne,
-İlk müdahaleci olarak anne,
-Düzenleyici olarak anne,
-Besleyici olarak anne,
-Ayna olarak anne,
-Destekleyici olarak anne,
-Akıl hocası olarak anne,
-Koruyucu olarak anne,
-Sığınılacak yer olarak anne.

İşte bu yüzden iniyoruz çocukluklara..
Not: Bu yazıda kaynak olarak kullanılan kitap, okuyan us yayınlarından çıkan, “Var’olan Annenin Yokluğu” kitabıdır.

Bir zamanlar, ülkelerin birinde, küçük bir çocuk varmış.
(Nerede mesela anne?)
Bu çocuğun bazen bazı dertleri olurmuş.
(Dert ne anne?)
Bazen okulda canı sıkılır, bazen bir arkadaşı istemediği bir şey yapar, bazen anne babasının anlaşamadığı anlar olurmuş..
(Hımm…)

Bir gün çocuk kendini böyle biraz dertli, biraz sıkkın biraz da üzgün hissederken, bahçede bir yürüyüş yapmaya karar vermiş..
(Bizim de bahçemiz var di mi anne?)
Biraz yürüdükten sonra “pişşt” diyen bir ses duymuş..
(Aaaaa..)
Sesi duymuş ama nereden geldiğini bulamamış..
(Ağaçtan olabilir..?)
Biraz daha yürümüş.. Ardından yine bir “pişşşt” sesi gelmiş.. Çocuk bu sefer etrafına iyice bakınınca ona bakan bir çiçek görmüş..
(Çiçek mi?)

Çiçek çocuğa neden böyle üzgün gözüktüğünü sormuş. Çocuk da onu üzen şeyleri bir bir anlatmış.
(Bugün bir arkadaş da beni itti mesela, onun gibi mi?)
Çiçek çocuğa demiş ki, “Benim adım Püf Çiçeği. İstersen her bir derdin için bana üfleyebilirsin. Ben senin üzüntülerini püf eder götürürüm”.
(Hım…)

Çocuk da Püf çiçeğine dertlerini söyleyip söyleyip onu uçurmuş. Uçurmak için ise böööylleee deriiin nefesler alması gerekiyormuş.
(Böyle mi yani?)
Bir süre sonra bir bakmışlar çocukta dert, çiçekte yaprak kalmamış!!
Meğerse Püf çiçeğine üflerken nefes alınca geçmiş çocuğun dertleri…
(:) )
Nefes alıp üfleyebilir çocuklar dertleri olunca…
(Ben de üflerim anne…)

Geçen gece.
Can biraz sıkkın. Halinden belli. Sebebini sorgulamak için ölürken bir yanım, okulda mı mutsuz, bir şey mi oldu derken bir durdum. Beraber bu Püf Çiçeği masalını uydurduk. Dertler püf deyince geçmez bazen.. Olsun, hafifler biraz, taşıması kolaylaşır, di mi?

Uzman Diliyle: Çocuklukta hikaye örme/oluşturma ve anlatmanın yeri ve önemi tartışılmaz.. Yatma saatinde zihin ve beden uykuya teslim olmaya hazırlanırken anlattığınız masallar, öyküler bazen “uydurmaca” deyip beğenmediğiniz anlatılar, çocuğunuz için büyük önem taşır..

Hikaye anlatımında bazen de -içinizden geldiğinde- kullanacağınız “tekrar anlatma/anlattırma”lar günlük hayatın yükünü yok etmek için değil ancak hafifletmek için etkili olabilir. Çocuklar da stres yaşarlar. Onlar da kendilerini kötü hissedebilirler. Duyguları karmaşık ve güçlü olabilir.

Önünüzde bir trafik kazası olduğunda farkında olmadan 7-8 kez anlatırsınız belki.. Ya da doğum/ameliyat/düğün/kayıp anlarımızı bir daha bir daha bir daha anlatmaz mıyız? “Geçmesi” için değildir anlatmak. Hatta aksine geçmemesi için.. Hatırlamak, taşımak belki biraz taşınanı daha kolay sırtlanabilmek için..

Sizin oluşturacağınız minik öyküler/anlatılar, bazen “Nasılsın?” sorusuna gelemeyen duyguları dökebilir ortaya.. Bazen ise sadece size iyi gelir, kim bilir?

Çok afili bir başlık oldu 🙂
Ama tam anlatmak istediğimi anlatıyor. 9, yazıyla DOKUZ günlük “tatil”in ardından tabii ki yorgundum.. Bunun hakkında da bayağı bir söylendi içimdeki çocuk. Sultanahmet’e gezmeye gitmiş, kalabalıktan kahve alamamış, istediğim tatlıcıda tatlı yiyememiş, Can’ın ısrarlarına dayanamayıp çakma ve bence felaket gözüken bir Örümcek Adam kıyafeti almış, içimdeki çocuğu ise çekiştire çekiştire eve getirmiştim.. Bunu da ayrıca yazacağım. Nitekim benim içimdeki çocuk mutsuzsa o anneden hayır gelmiyor.

Neyse, bayram, tatil oldu bitti.. Pazar akşamı yatmadan önce Can’la konuşuyoruz. Bu konuşmada Can’ın dikkat edip kendine “anı” olarak aldıkları benim hiç fark etmediklerimdi.. Ben anne olarak işin ” faaliyet” kısmına takılmışken, Can gördüklerini anlattı. Topkapı Sarayı’nın önünde gördüğü çakma Sultan’a “Hani dinozorlar gibi mi yok oldu padişahlar?” demesi, sıkma meyve suyu mekanizmasını incelemesi ve aniden koşmaya başlayan esnafın neden “zabıta”dan kaçtığını sorması, kardeşinin elinden tutup “Bak Ege bu tramvay, hani bizde var ya onu gerçeği” demesi… Anne babalık, yapmayı ve olmayı hedeflediklerinizin yanında dikilip kendiliğinden olanı izleyebilme sanatı gibi büyük bir laf edeyim.. Ne de olsa anne babalık edilen büyük lafları yutma sanatı da bir yandan :))

Uzman Diliyle: Çocuklar anı biriktirir. Bu anılar yaşantı anlarının toplamıdır aslında. Siz planlayıp zor bilet bulduğunuz bir gösteri için onu kolundan çekiştirirken, O o sırada asansörün nasıl yukarı çıktığıyla ilgilenebilir. Siz de asansörle değil, gecikmekte olduğunuz gösteriyle ilgilenmesi için onu uyarmaya başlarsınız. Aslında “anı” olan o “an”dır. Annesiyle asansöre binmesi, babasına gösterdiği dinazor şekilli buluttur “anı”. Çocukluk anıları etkinlikler, aktiviteler, gösteriler, kurslar değildir. Ancak anılara giden yol bunlardan geçer.
Çocukluğunuza ait hatırladığınız mutlu zaman dilimlerine bakın, hatırlamaya çalışın. Hatırladığınız, muhtemelen kendinizi iyi hissetmenizi sağlayan duygular veya bir ilişkiye dair içinizi ısıtan karşılıklı bir akışın olduğu anlardır. Ebeveyn olarak, çocuğunuzun çocukluk anılarına yapacağınız en büyük katkı, onun gözünün baktığı yere doğru bakmak ve size hevesle anlatacaklarına kulak kabartmaktır..