Kuyumcuda MASAK Yükümlülükleri ve Uyumun Sürdürülmesi

MASAK uyumunda EksenGOLD'un farkı

Kuyumcular MASAK kapsamında neden yükümlü?

Değerli maden ve taş ticareti yapan işletmeler - kuyumcular, sarraflar ve döviz büroları - 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında "yükümlü" sayılır. Yükümlü olmak, müşterinizi tanımak, belirli işlemleri kayda geçirmek ve şüpheli gördüğünüz işlemleri bildirmek anlamına gelir.

Bu yükümlülükler işletme büyüklüğüne göre değişmez: tek şubeli bir kuyumcu da zincir bir mağaza da aynı temel sorumluluklara tabidir. Uygulamada fark, süreci elle mi yoksa sistem üzerinden mi yürüttüğünüzde ortaya çıkar - çünkü denetimde sorulan şey "yaptınız mı" değil, "belgeleyebiliyor musunuz" olur.

• Müşterinin tanınması (KYC) ve kimlik tespiti
• Şüpheli işlem bildirimi (ŞİB)
• Bilgi ve belge verme, muhafaza ve ibraz yükümlülüğü
• Eğitim, iç denetim ve - kapsama girenler için - uyum programı ve uyum görevlisi

Yükümlülük başlıkları ve hangisinin nerede anlatıldığı

Yükümlülük başlıklarının her biri farklı bir soruya karşılık gelir ve farklı ayrıntı ister. Bu sayfa çerçeveyi kurar: kim yükümlüdür, hangi başlıklar vardır, denetim nasıl başlar ve süreç günlük operasyonda nasıl sürdürülür.

İki başlık kendi başına ayrı bir rehberi hak edecek kadar ayrıntılıdır ve bu nedenle burada tekrar edilmez: kimlik tespitinin eşikleri, kabul edilen belgeler ve süreci; bir de kimlik tespit formunun doldurulması ile denetim paketinin derlenmesi.

MASAK kimlik tespiti  - eşikler, kabul edilen belgeler, kayda geçen bilgiler ve saklama süresi
Kuyumcu MASAK formu ve raporu  - formun doldurulması, işleme bağlanması ve denetim paketinin derlenmesi

Denetim nasıl başlar?

MASAK denetimi çoğunlukla yazılı bir tebligatla başlar ve belirli bir tarih aralığı için kayıt ister. İstenen şey geçmişe dönüktür - denetim geldiğinde üretilemez, o gün zaten var olması gerekir.

Elle yürütülen süreçlerde en sık görülen sorun kaydın kendisi değil, kaydın izlenebilirliğidir: formun kim tarafından, hangi tarihte, hangi işlem için doldurulduğu ayrıştırılamaz. EksenGOLD her kaydı oluşturan kullanıcı ve zaman damgasıyla denetim izine yazar; böylece "bu form hangi işleme ait" sorusu tek ekranda yanıtlanır.

Denetimde istenen kayıtların listesi  - tebligat sonrası derlenecek kalemler ve rapor hazırlığı

EksenGOLD yükümlülüğü nasıl otomatiğe alır?

Uyum, ayrı bir iş kalemi olarak yürütüldüğünde aksar. EksenGOLD uyum adımlarını günlük operasyonun içine yerleştirir: kimlik tespiti mobil uygulamadan yapılır, risk taraması banka hareketleri üzerinde çalışır, denetim izi ise her kaydın yan ürünüdür.

Eşik takibi otomatiktir: eşik tutarı izlenir ve eşiğe ulaşıldığında otomatik bildirim üretilir. Risk motoru olağan dışı ve bölünmüş işlemleri de işaretlediği için, işlemin eşiğin altında tutulmak üzere bölünmesi kaynaklı risk yalnızca personelin dikkatine bırakılmaz.

Adım adım

Bir kuyumcuda MASAK uyumu nasıl sürdürülür?

Yükümlülüğün doğduğu andan denetim gününe kadar tekrar eden döngü.

Sık sorulanlar

MASAK uyumu hakkında merak edilenler

MASAK kuyumcuyu neden ilgilendirir?

Kuyumcu ve sarraflar 5549 sayılı Kanun kapsamında yükümlüdür: belirli işlemlerde kimlik tespiti, şüpheli işlem bildirimi ve kayıt saklama zorunludur. EksenGOLD bu adımları otomatikleştirir.

Kuyumcunun MASAK yükümlülükleri nelerdir?

Dört başlıkta toplanır: müşterinin tanınması ve kimlik tespiti, şüpheli işlem bildirimi, bilgi ve belge verme ile muhafaza ve ibraz, kapsama girenler için eğitim, iç denetim ve uyum programı. Bu sayfa başlıkların tamamını çerçeveler; kimlik tespiti ve form ayrıntıları ayrı sayfalarda anlatılır.

Şüpheli işlemleri sistem fark eder mi?

Çok faktörlü risk skorlama motoru olağan dışı, bölünmüş veya kimlikten kaçınan işlemleri otomatik işaretler ve bildirim için gerekli formları hazırlar.

Denetime hazır mıyım?

Evet. Her kimlik tespiti, banka hareketi ve fatura kaydı oluşturan ve zaman damgasıyla denetim izine işlenir; risk analizi raporunu ve formları dakikalar içinde alırsınız.

Kimlik tespiti yükümlülüğü ne zaman doğar?

Kimlik tespiti eşiği 185.000 TL. Bu tutarın altındaki işlemlerde de sürekli iş ilişkisi kuruluyorsa ya da şüphe varsa kimlik tespiti yapılır. Eşiklerin ayrıntısı, kabul edilen belgeler ve süreç kimlik tespiti sayfasındadır.

Şüpheli işlem bildirimi için tutar sınırı var mı?

Yok. Şüphe varsa tutar ne olursa olsun bildirim yükümlülüğü doğar; eşik yalnızca kimlik tespiti için geçerlidir. Risk taraması olağan dışı ve bölünmüş işlemleri tutardan bağımsız işaretler.

Belgeleri kaç yıl saklamam gerekiyor?

Mevzuata göre 8 yıl. EksenGOLD kimlik tespit formlarını ve işlem kayıtlarını, oluşturan ve zaman damgasını içeren denetim iziyle birlikte saklar; denetim talep edildiğinde risk analizi raporunu ve kimlik tespit formlarını dakikalar içinde alırsınız.

Kuyumcuda uyum görevlisi ve uyum programı zorunlu mu?

Yükümlü grubunuza ve işlem hacminize göre uyum görevlisi ve uyum programı zorunluluğu doğabilir. Bu bir mevzuat değerlendirmesidir; EksenGOLD görevlinin ihtiyaç duyduğu kayıt, rapor ve denetim izini üretir, ancak atama kararı işletmeye aittir.

MASAK denetimi nasıl başlar?

Denetim çoğunlukla yazılı bir tebligatla başlar ve belirli bir tarih aralığı için kayıt ister; istenen kayıtlar geçmişe dönük olduğu için o gün zaten var olması gerekir. Tebligat sonrası derlenecek kalemlerin listesi MASAK formu ve raporu sayfasındadır.

Kuyumcu MASAK uyumu 2026'da nasıl sağlanır?

Uyumun çerçevesi değişmedi: eşiğe ulaşan işlemlerde kimlik tespiti, şüphede bildirim ve kayıtların 8 yıl saklanması. 2026 için değişen taraf rakamlardır - kimlik tespiti eşiği 185.000 TL, idari para cezaları ise her yıl yeniden değerlemeye göre güncellenir. Güncel tutarlar MASAK'ın resmî duyurularından teyit edilmelidir.

2026'da kuyumcuyu ilgilendiren ne değişti?

Üç başlık öne çıkıyor: yeniden değerlemeyle güncellenen eşik ve ceza tutarları, e-Fatura kapsamının genişlemesiyle işlemlerin daha görünür hâle gelmesi (3.000.000 TL brüt satış hasılatı eşiği, 1 Temmuz 2026) ve kıymetli madenlerde karekodlu takibin (KMTS) yaygınlaşması. Üçü de aynı yöne işaret ediyor: belge, stok ve kimlik tespitinin birbirini tutması.

MASAK uyumu ile fatura düzeni birbirine bağlı mı?

Evet. Denetimde istenen ilk şey belirli bir dönemin fatura ve alış kayıtlarıdır; kimlik tespit formları bu kayıtlarla eşleştirilerek değerlendirilir. Bu nedenle uyum, ayrı bir evrak işi değil fatura sisteminin bir parçasıdır.