Τι θα μπορούσαν να μάθουν οι υποψήφιοι πρόεδροι της ΝΔ, από την διαδικασία εκλογής προέδρου στο ΠΑΣΟΚ

16.10.09

Η Νέα Δημοκρατία σήμερα αντιμετωπίζει μια κρίση την οποία πέρασε και το ΠΑΣΟΚ πριν από δύο χρόνια. Τότε και το ΠΑΣΟΚ είχε βρεθεί στα χαμηλότερα ποσοστά του από το 1981. Βέβαια δεν είχε χάσει με διαφορά 10 και πλέον μονάδων και το ποσοστό του δεν είχε φτάσει κάτι παραπάνω από 33%.Ωστόσο είναι χρήσιμο μια αναδρομή στο τι είχε συμβεί τότε και τι μπορούν να διδαχθούν από τη διαδικασία εκλογής αρχηγού οι σημερινοί υποψήφιοι πρόεδροι της ΝΔ.

Καταρχήν σε post εκείνης της εποχής έγραφα ότι "όλοι μας θέλουμε να ελπίζουμε ότι το ίδιο μοντέλο εσωκομματικής δημοκρατίας θα ακολουθήσουν και τα υπόλοιπα κόμματα. Εάν θέλετε δεν έχουν πια περιθώρια να μην το ακολουθήσουν". Τελικά όλοι οι υποψήφιοι της ΝΔ φαίνεται να έχουν αποδεχθεί την εκλογή από τη βάση, χωρίς ωστόσο να έχουν αποσαφηνιστεί οι όροι. Σίγουρα είναι ένα θετικό βήμα εκδημοκρατισμού για ένα συντηρητικό κόμμα που αντιμετώπιζε με επιφυλάξεις το άνοιγμα στην κοινωνία στην αρχική φάση της διαδικασίας νέου προέδρου.

Το δεύτερο συμπέρασμα αφορά τις δημοσκοπήσεις οι οποίες φαντάζομαι θα αρχίσουν να δημοσιεύονται το επόμενο χρονικό διάστημα. Τότε σε τρεις δημοσκοπήσεις που δημοσιεύθηκαν την επομένη των εκλογών, ο Ευάγγελος Βενιζέλος προηγούνταν κατά κράτος του Γιώργου Παπανδρέου. Συγκεκριμένα:
Σε έρευνα της GPO άνω του 70% των ερωτηθέντων εκτιμούσε ότι το ΠΑΣΟΚ θα είχε καλύτερο αποτέλεσμα με αρχηγό τον Ευάγγελο Βενιζέλο. Στους ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ το 55,9% έλεγε «ναι/μάλλον ναι» σε μια νέα υποψηφιότητα Παπανδρέου και το 43,5% «όχι/μάλλον όχι». Στο ερώτημα για το «ποιός είναι καταλληλότερος για την προεδρία του ΠΑΣΟΚ μεταξύ των Γ.Παπανδρέου και Ευ.Βενιζέλου;», η διαφορά ήταν συντριπτική υπέρ του κ. Βενιζέλου, 62,1% έναντι 25,7%.

Σε έρευνα της εταιρείας ALCO, στο ερώτημα ποιος είναι ο πλέον κατάλληλος αρχηγός του ΠΑΣΟΚ», το 45% των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ θεωρούσαν καταλληλότερο τον Ευάγγελο Βενιζέλο, το 20% τον Γ.Παπανδρέου και το 4% την Αννα Διαμαντοπούλου.

Σε τρίτη έρευνα της Metron Analysis στο ερώτημα «ποιος πιστεύετε ότι μπορεί να οδηγήσει σε νίκη το ΠΑΣΟΚ;», το 53% των ερωτηθέντων απαντούσε ο Ευάγγελος Βενιζέλος, το 9% ο κ. Παπανδρέου, το 2% η κ. Διαμαντοπούλου και ο κ. Σημίτης, ενώ ένα ποσοστό 19% απαντούσε «κανένας». Σε ερώτημα της ίδιας έρευνας για το ποιον προτιμούσαν μεταξύ των Γ.Παπανδρέου και Ευάγγελου Βενιζέλου, το 65% απαντούσε τον δεύτερο, ενώ το 20% προτιμούσε τον Γ.Παπανδρέου. Ένα ποσοστό 12% απαντούσε «κανέναν από τους δύο».

Ένα μήνα αργότερα σε έρευνα της GPO ο Γιώργος Παπανδρέου προηγούνταν στους ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ που δήλωναν ότι θα συμμετείχαν στις εκλογές της 11ης Νοεμβρίου με 49,8%, ο κ. Βενιζέλος συγκέντρωνε ποσοστό 43,1% και ο κ. Σκανδαλίδης 4%, ενώ το 3,1% των ερωτηθέντων δεν απαντούσε.

Αντίστοιχα σε έρευνα της ALCO, ο Γ.Παπανδρέου προηγούνταν με 48,3%, ο Ευ.Βενιζέλος ακολουθούσε με 39,6%, ο Κ.Σκανδαλίδης αποσπούσε το 5,5% και το 6,6% δεν απαντούσε.

Τέλος σε δημοσκόπηση της Metron Analysis o Γιώργος Παπανδρέου στο ερώτημα «ποιον από τους τρεις προτιμάτε για πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ» συγκέντρωνε το 49%, ο κ. Βενιζέλος το 41%, ο κ. Σκανδαλίδης το 7%, ενώ το 2% των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ δεν επιθυμούσε για την αρχηγία κανέναν από τους τρεις και το 1% δεν απαντούσε.

Τελικά, ο Γιώργος Παπανδρέου ανέτρεψε τις αρχικές εκτιμήσεις και κέρδισε τον Ευάγγελο Βενιζέλο. Το πως κατάφερε τη μεγάλη ανατροπή διαβάστε το post: "Ο Γιώργος Παπανδρέου και η μεγάλη ανατροπή".

Οι μέρες που πέρασαν, οι μέρες που ακολουθούν

8.10.09

Πολλοί θα καταλάβατε ότι για επαγγελματικούς λόγους δεν υπήρχε ο χρόνος να γράφω στο Blog. Οι εκλογές τελείωσαν και με ψυχραιμία μπορεί να γίνει μια αποτίμηση του εκλογικού αποτελέσματος, αλλά και της επόμενης ημέρας για ΠΑΣΟΚ και ΝΔ.

Ο Γιώργος Παπανδρέου και το ΠΑΣΟΚ από το 2007 και έπειτα έκαναν ελάχιστα λάθη.Όχι μόνο δεν έκαναν λάθη αλλά εκμεταλλεύτηκαν τις αδυναμίες της Νέας Δημοκρατίας. Η προεκλογική του καμπάνια εξαιρετική και πλήρως στοχοθετημένη στην οικονομία. Εκεί δηλαδή που κρίνονται οι εκλογικές αναμετρήσεις. Σε μια περίοδο βαθιάς κρίσης για την ελληνική οικονομία ήταν σίγουρο ότι θα κέρδιζε. Εξαιρετικό, επίσης, το τηλεοπτικό σποτ Πάμε!Έκανε όντως τη διαφορά από κάθε άποψη και πρόσθεσε στον Παπανδρέου ότι του έλειπε την κατάλληλη στιγμή.



Εξέπληξε η διαφορά των 10 και πλέον μονάδων. Ίσως να μην αποτελεί και τόσο μεγάλη έκπληξη εάν δούμε τι συνέβαινε στην άλλη πλευρά της όχθης, τη Νέα Δημοκρατία:

Στο ξεκίνημα της προεκλογικής εκστρατείας η Νέα Δημοκρατία επέλεξε να αναδείξει ως θέματα της εκλογικής της ατζέντας τα σκάνδαλα για την οποία κατηγορούνταν. Η επιχείρηση «καθαρά ψηφοδέλτια» τις στέρησε πολύτιμο χρόνο και έφερε στην επιφάνεια θέματα που δεν την ευνοούσαν. Επέτεινε τη σύγχυση για το ρόλο στελεχών της και με τον τρόπο που πραγματοποιήθηκε ο αποκλεισμός τους, από τις λίστες επιβεβαίωνε τα όσα ισχυριζόταν η αντιπολίτευση στο παρελθόν. Με λίγα λόγια η Νέα Δημοκρατία εγκλωβίστηκε από μόνη της σε ένα βαλτώδες τοπίο.

Το δεύτερο λάθος ήταν ότι υποτίμησε τη νοημοσύνη του νεοδημοκράτη ψηφοφόρου. Αυτός με σαφή τρόπο έστειλε ένα μήνυμα στις ευρωεκλογές. Τελικά το μήνυμα είτε δεν ελήφθη σοβαρά υπόψη, είτε δεν ελήφθη ποτέ. Μάλλον πρέπει να συνέβη το δεύτερο, εάν δούμε ότι κατά την τελευταία φάση της προεκλογικής εκστρατείας δεν κατεβλήθη ούτε μια προσπάθεια συσπείρωσης των νεοδημοκρατών ψηφοφόρων, έστω και σε επικοινωνιακό επίπεδο.

Το τρίτο λάθος ήταν ότι υπερεκτιμήθηκαν οι δυνατότητες του Κώστα Καραμανλή. Όλες οι ποιοτικές και ποσοτικές έρευνες έδειχναν ότι ο Κώστα Καραμανλής του 2009 δεν είχε καμία σχέση με τον Καραμανλή του 2004 ακόμη και του 2007. Η ατολμία και η έλλειψη γρήγορων αντανακλαστικών ήταν κυρίαρχα ευρήματα των ερευνών του τελευταίου χρόνου. Ο ίδιος και προς τιμήν του δέχθηκε να πάρει όλο το παιχνίδι πάνω του. Σίγουρα ήταν μια πράξη ηρωικής αυτοθυσίας, αλλά αυτό δε σημαίνει ότι ήταν και η ενδεδειγμένη κίνηση για εκλογική επιτυχία.

Το τέταρτο λάθος ήταν ο τρόπος με την οποίο διατυπώθηκαν οι αλήθειες για την οικονομία. Ουσιαστικά ομολογούσαν την αποτυχία της πεντάχρονης και πλέον οικονομικής πολιτικής της απερχόμενης κυβέρνησης. Και αυτό γιατί όλοι γνωρίζουμε ότι τα προβλήματα της ελληνικής οικονομίας δεν οφείλονται στη διεθνή οικονομική κρίση, αλλά στον τρόπο διάρθρωσή της.

Το πέμπτο και σοβαρότερο λάθος ήταν η προκήρυξη των πρόωρων εκλογών. Οι ψηφοφόροι και πολύ περισσότερο οι νεοδημοκράτες ψηφοφόροι δεν κατάλαβαν ποτέ το δια ταύτα των εκλογών. Και εάν δεν μπορείς να πείσεις τους ψηφοφόρους σου για την αναγκαιότητα προσφυγής στις κάλπες σου, μη περιμένεις να επικροτήσουν την κίνησή σου οι αναποφάσιστοι ψηφοφόροι.

Τώρα στην επόμενη ημέρα:
Ο Παπανδρέου σχημάτισε μια νέα, φρέσκια κυβέρνηση με πρόσωπα όχι ιδιαίτερα γνωστά στο ευρύ κοινό, πολλά εκ των οποίων εκλέγονται και για πρώτη φορά. Καλή κίνηση που τον διαφοροποιεί με τον προκάτοχό του ο οποίος δίσταζε να δοκιμάσει νεοεκλεγέντες βουλευτές και γενικά νέα πρόσωπα. Στα θετικά η δημιουργία Υπουργείου Περιβάλλοντος (αλήθεια τι θα κόστιζε στη Νέα Δημοκρατία να το είχε κάνει εκείνη πρώτη;), η δημιουργία ενός ενιαίου υπουργείου που να αφορά την προστασία του πολίτη (η ασφάλεια είναι από τα πρώτα θέματα ενδιαφέροντος του πολίτη) και η συγχώνευση του Υπουργείου Μεταφορών και Επικοινωνιών με αυτό των Δημοσίων Έργων. Το ΠΑΣΟΚ δείχνει τουλάχιστον να έχει πιάσει το σφυγμό της εποχής. Η αποτελεσματικότητά του θα φανεί στο μέλλον.

Για τη Νέα Δημοκρατία η επόμενη ημέρα είναι εξαιρετικά δύσκολη. Κινείται ακόμη με τους ίδιους αργούς ρυθμούς που κινούνταν και όσο ήταν κυβέρνηση σε μία εποχή όπου η κοινωνία απαιτεί ταχύτητα. Στη φάση αυτή η εκλογή από τη βάση της Νέας Δημοκρατίας θα αποτελούσε ένα βήμα εκσυγχρονισμού του κόμματος, όπως συνέβη με το ΠΑΣΟΚ. Η αφετηρία της αλλαγής του Γιώργου Παπανδρέου και του ΠΑΣΟΚ ήταν ακριβώς ο αδιαμφισβήτητος τρόπος εκλογής του. Εάν η Νέα Δημοκρατία δεν το κάνει δύσκολα θα ξεπεράσει την εσωστρέφεια που θα δημιουργήσει η εκλογή ενός προέδρου από μηχανισμούς συμφερόντων και οι οποίοι από την επομένη θα είναι έτοιμοι να αμφισβητήσουν. Οι οργανωμένοι οπαδοί των ομάδων σίγουρα έχουν να διδάξουν πολλά με την αμφισβήτηση των προπονητών στην πρώτη ήττα.

Ο μεγαλύτερος όμως κίνδυνος για τη Νέα Δημοκρατία είναι να θεωρηθεί ένα κόμμα που δεν μπορεί να κινηθεί στην εποχή της. Η προώθηση θεσμικών αλλαγών από το ΠΑΣΟΚ (οι οποίες και δεν κοστίζουν), σε συνδυασμό με την έλλειψη τολμηρών αλλαγών από τη Νέα Δημοκρατία θα στερήσουν το πλεονέκτημα του εκσυγχρονισμού από τη δεύτερη. Όπως ακριβώς συνέβη και με την περίπτωση Έβερτ και Σημίτη πριν από μια δεκαετία. Μία δεκαετία καταστροφική για το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης.