Primeur

Deze week had ik een primeur. We zaten er al weken op te wachten..... echte Zeeuwse merinowol.

Janny van Wolboerderij Blij Bezuiden heeft vachten van haar wolmerino's laten spinnen in Cornwall. Het is de bedoeling deze wol te gaan gebruiken bij een korte cursus die dit najaar op de wolboerderij plaatsvindt.
De wol was al een hele poos geleden naar Zuid-Engeland verscheept. En daar bleef het bij. Geen wol retour, geen reactie. De week vóór de wol gereed zou moeten zijn kwam er bericht van de spinnerij: 'Helaas, we zijn vertraagd.' Dat bericht kwam daarna nog een keer.
Omdat we nu toch wel een beetje in tijdnood dreigden te komen - de voorbeelden voor de cursus moesten namelijk nog worden gemaakt - stuurde Janny mij een paar bollen Mackenzie van Ashford.
Deze merino heeft dezelfde dikte, aantal draden en twist en twijn als de wol die Janny laat spinnen.

Ik heb nét de proefbreisels klaar als er bericht komt: de wol is gearriveerd in Koewacht.
Hierdoor heb ik mooi de breikwaliteiten van de Ashford en het BB-garen (ik noem het Blij Bezuiden garen maar even zo :-) kunnen vergelijken. Het BB-garen wordt in twee diktes geleverd: 4-ply en 2-ply. Ik gebruikte de 4-draads.

Altijd spannend om een pakje open te maken.

Nog één

Naast alle breisels die we maken voor de Zeeuwse visserstruien heb ik toch ook nog regelmatig wat 'voor mezelf' op de pennen staan. Dat kan 'mezelf-mezelf' zijn of 'mezelf - voor iemand anders'.

Afgelopen winter kreeg ik van Noorse vrienden dit boek cadeau:

Een Noorse en een Deense dame zijn op zoek gegaan naar de oorsprong van de Noorse kofte. Een kofte is een dik, met patronen ingebreid, vest. Elke streek had zijn eigen patroon, maar er zijn ook veel overeenkomsten tussen de verschillende kofter, net als bij de vissertruien. Het boek is alleen verkrijgbaar in Noorwegen (wordt dus niet opgestuurd naar andere landen). Onze vrienden zagen het liggen in de boekwinkel in Bergen (NO) en bedachten dat dit hét kerstcadeau voor mij zou zijn.

Ze hebben helemaal gelijk. Punt één is het een leuk boek om te lezen (in het Noors). Punt twee staan er een heleboel mooie patronen in. Het vest van de voorkant is één van mijn favorieten.

Die heb ik inmiddels gebreid. De mensen die ook het blog 'Zeeuwse Visserstruien' volgen zullen het vest al een keer gezien hebben:

Bij Sea Fest in Sidmouth had ik het vest bij me.

Voor zo'n mooi traditioneel patroon gebruikte ik een traditioneel garen. Niet uit Noorwegen, maar uit Engeland. Er moesten een paar konen wol van Frangipani aan geloven: de kleuren dark navy en aran.

Je breit het vest van boven naar beneden, de mouwen worden later aangebreid. Je begint dus bij de hals, sterker nog bij het halsboord. Het halsboord brei je heen en weer, de rest van het vest brei je rond.

De sluitbies met de knopen brei je er als laatste aan (na het doorknippen van de 'steek'). Een volgende keer zou ik het blokjespatroon met wat dikkere breinaalden breien, dat trekt wat in elkaar. Verder zou ik er wat meer knopen aan zetten. Dan sluit het vest mooier.

Aan de (verkeerde kant) persen of goed spannen is wel een must. Het spannen van een compleet vest vond ik wat lastig. Je kunt het namelijk niet in delen spannen, zoals dit vest. Daarom koos ik er voor het persen.

Ik probeerde het eerst op het proeflapje wat ik breide. De wol kan het goed hebben, Er komt geen zeep of wrijving aan te pas. Daardoor is de kans op vervilten niet zo groot.

Op dit moment ben ik weer voor de visserstruien aan het breien. De trui die we in de Schotse Huizen in Veere vonden:

Dit is een trui met slangen in blokjes en het wordt een model in een modern jasje.

Rood

Vorig jaar waren we te gast bij Frangipani in Penzance (Cornwall, Engeland). Daar nam ik een grote doos met konen wol mee. Eén van de kleuren is 'crushed raspberry' (geprakte aardbeien :-). De naam geeft precies aan hoe de kleur is. Het is 100 % wol en niet geheel prikvrij.

Afgelopen winter kocht ik een boek van Alice Starmore: Aran knitting. Dit boek is in 2010 opnieuw uitgegeven. Dat het al een oudere uitgave is, is te zien aan een paar modellen die er in staan: ze zijn nog al 'vierkant' van vorm. Er staan ook een aantal hele mooie, tijdloze patronen in.

Eén van die patronen is dit vest Eala Bahn (in het Nederlands Witte Zwaan of Mooie Zwaan):

Het vest is getailleerd. Daarom is een goede pasvorm heel belangrijk. Ik ben dan ook eerst een paar avonden bezig geweest met het breien van proeflapjes. De steekverhouding die in het boek wordt vermeld is namelijk heel anders dan wat ik uiteindelijk heb gebreid.

Het proeflapje

Tja, iedereen weet het wel. Brei een proeflapje voor je aan een werkstuk begint. Ik heb er zelf (vroeger) ook altijd een hekel aan gehad. Met het groeien der jaren (het verliezen van wilde haren?) en het verkrijgen van wat meer geduld 'doe' ik er tegenwoordig wel aan.

Ik brei lapjes bij een nieuw patroon, om te zien hoe garen zich gedraagt, of het wordt zoals ik wil. Soms gebruik ik ze ook om te zien hoe materiaal zich gedraagt bij het (machine)wassen. Proeflapjes kunnen veel ergernis besparen.

Breirol voor visserstruien

Al zou je het misschien niet denken, met het breien van een proeflapje kan er nog al wat mis gaan. En als het daar mis gaat, dan gaat het waarschijnlijk ook met je werkstuk mis.

Proeflapje voor de kokkelsjaal

Hebridians

De schapen uit dit bericht zijn 'Hebrideans'. Dit is een heel oud schapenras. Naar het verhaal gaat hebben de Vikingen deze schapen achtergelaten op de Outer-Hebrides. De nog aanwezige bewoners hebben hiervan dankbaar gebruik gemaakt.

Hebrideans zijn kleine schapen en wat zijn ze leuk. Ze leven heel zelfstandig en lusten zo ongeveer alles (inclusief Sint Jacobskruiskruid) waar een landeigenaar van af wil. Zo staan ook distels en berenklauwen op hun menu.
Deze schapen lopen op een dijk langs de Eendracht. Het mooie van dit soort is dat Hebrideans niet ineens een hele vlakte kaal eten, maar  al lopend grazen. Hier een klauwtje en daar een distel....

100 vachten

Na het droogrek is de vacht klaar voor kaarden of kammen. Met deze vacht ga ik niet spinnen, hij is bedoeld als vulling. Voor het kaarden trek ik de plukken uit elkaar. Daardoor kaardt het makkelijker. De helemaal vervilte delen (dat zijn er niet veel) gooi ik weg.
Er zit weinig tweede schering in de vacht. Dit was een goede schaapsscheerder.

Het is mooi weer. Dat is een meevaller, want daardoor kan ik buiten kaarden. Ik heb zelf een wildcarder. Voor deze vacht zou ik eigenlijk een grofkaarder willen gebruiken. Ik vind het te ver om naar Sint Jansteen of Middelburg te rijden om een kaardemolen te lenen. Daarom toch de fijnkaarder en dan maar wat langer draaien.

Op de website van Ashford vind je een filmpje over kaarden met een kaardemolen. Met handkaarden kan het natuurlijk ook.

Een club van 100

De 100 vachten van de Drentse heideschapen moeten weg.

Foto: Drentsheideschaap.nl

Er zijn mensen die het, net als ik, zonde vinden om dat zo maar weg te gooien. Uit één van de balen plukken we daarom een vacht.

Een vliegende kraai.....

.... heeft altijd wat. Dat was een gevleugelde uitspraak van oma Anna.

Het is een sombere, mistige, koude dag als ik deze week naar de boerderij rijdt waar meer dan 100 (!) schapenvachten liggen opgeslagen. Deze actie is het gevolg van een babbeltje over schapen de afgelopen week. Die ruim 100 vachten liggen (in balen) in een stal en moeten weg.

Toevallig krijg ik de dag van het babbeltje de nieuwsbrief van Jamieson & Smith én daardoor enigszins donkere visioenen:

Foto's: Jamieson & Smith

Rubia

Rubia Tinctorum, meekrap, is eeuwenlang in Zeeland gekweekt. Getuige hiervan zijn de meestoven die her en der nog in de provincie zijn te vinden. In een meestoof worden de wortels van de plant gedroogd en tot stukjes of poeder vermalen. De pigmenten in meekrap geven de typisch oranje-rode kleur aan  vezels.

foto: wikipedia

Meekrap wordt in Zeeland al vanaf de 12e eeuw gekweekt. Bodem en klimaat zijn  hier ideaal voor de meekrapplant. De 'Krabbenkreek' bij Sint Annaland en de bijnaam van Bergen op Zoom 'Krabbengat' hebben dan ook alles met de meekrapcultuur te maken en niets met de (Noordzee)krab.
De laatste jaren is er een opleving in het kweken van meekrap. In Steenbergen (Noord-Brabant) is er een fabriek die de meekrap tegenwoordig verwerkt. Meer informatie en een filmpje vind je hier.

Revisie

Door de tussenkomst van het spinnewiel schuiven de twee laatste delen van de Ouma tas op. Volgende week deel 6.

Voor het spinnewiel naar Jeanet gaat (of eigenlijk: voor Jeanet het komt ophalen) kijk ik het eerst na. Er is niets zo frustrerend als leren spinnen op een wiel wat niet goed werkt. Omdat Louët een gerenomeerd merk is verwacht ik niet al te veel problemen, behalve misschien wat uitgedroogde leertjes. Dit wiel lijkt het meest op de S10.

Veel mensen laten de snaar die over het aandrijfwiel loopt daar steeds op zitten. Het is echter beter dit niet te doen. Een snaar die steeds onder spanning staat zal sneller slijten.

Jas

Hoera! Een e-mail van Janny: we gaan de schapen scheren. Wil je de vachten nog? Natuurlijk wil ik de vachten nog. Op de jas van Trui ben ik al meer dan een jaar aan het wachten.

Foto: Janny Wijna

De schapen zullen het wel warm hebben met complete vacht. En wat vind ik ze leuk. De verhoudingen tussen poten en lijf kloppen helemaal en hun 'beatle kapsel' vind ik geweldig.

Foto: Janny Wijna

De dames zijn een paar dagen geleden van het weitje naar de boederij gebracht. Daar kunnen ze nog even lekker in de schaduw grazen. Dan gaat de cover van Trui af en kun je zien wat voor mooie vacht er onder zit.

Scheren en dan: héle blote schapen. Ik vraag me alleen af: krijgen ze nu een zonnebril en factor 50 voor de komende dagen?

Foto: Janny Wijna

Foto: Janny wijna

Wolsnob

Een paar maanden gelden postte ik dit bericht en het bericht over Trui en Socks.
De vachten van trui en Socks hoop ik binnen een paar maanden op te kunnen halen. Het zal een beetje van de temperatuur afhangen. Als het erg koud is houden ze graag zelf hun jas nog aan.

Die wol ga ik zelf verwerken. Inmiddels ben ik een echte wolsnob geworden. Spon ik vroeger op een schippertje, nu ben ik in het gelukkige bezit van een Majacraft Suzie pro:

Wat een zaligheid als je de noeste arbeid op een schippertje gewend ben. Aan de andere kant: als je begint met spinnen dan heb je er een prima wiel aan. Tenminste, als je met Texelaar of Zwartbles gaat spinnen. Dat is goed voor échte priktruien en ik heb besloten dat ik daar mijn tijd niet meer in ga steken.

Het verwerken van wol van rug tot rug (oké, oké, het scheren doe ik niet zelf) vraagt zo veel tijd dat ik het zonde vind om wol te verwerken tot iets wat ik toch niet ga dragen. Ik hou namelijk niet van priktruien.

Afgelopen voorjaar haalde ik bij The Green Meadows de vacht van Doreen. Doreen is een Shetland schaap. Ze woont op één van de Zuidhollandse eilanden.

Foto; The Green Meadows

Over Truien en Socken

Foto: Janny Wijna

De middelste ooi bij de voerbak is Trui. Trui is een merinoschaap. Haar vacht heb ik besteld. Dat heb ik vorig jaar ook al gedaan. Helaas is het toen niet helemaal goed met haar gegaan. Ze was drachtig en werd ziek. Daardoor is de vacht van Trui gaan loslaten en is zij al vroeg geschoren. Dat betekent dat de stapellengte erg kort wordt. Te kort voor de draad die ik wil spinnen. Daarom heb ik bij Janny direct een nieuwe reservering geplaatst én ik heb een lamsvacht kunnen reserveren.