Logje met een boch(t)je

O mensen, wat was het gezellig gisteren. Ik heb maar een paar foto's gemaakt, meer foto's vind je hier. Wat veel mensen ontmoet, mooie handwerken gezien, ideeën opgedaan..... Nu moet ik niet 300 maar wel 400 jaar oud worden ;-)

Ik heb genoten. Op naar de volgende keer. De datums kun je t.z.t. vinden op de blog van Jeanet.




Aan het begin van de middag zijn Jeanet en ik nog even 'ontsnapt'. Iets voorbereiden voor de vele bezoekers van het handwerkcafé. In het Museum van Arnemuiden ontmoet ik Mineke. We raken aan de praat. Mineke blijkt een hele bijzondere quilt te hebben gemaakt: over de visleurders en visleursters van Arnemuiden.

Het is een prachtige quilt geworden, gemaakt van soms héle oude stoffen (meer dan 100 jaar), afkomstig van de streekdracht die de voorouders van Mineke droegen. Deze quilt is te zien in het museum.

We kletsen wat over vroeger, ook over de oorlog. Allebei zijn we kinderen van ouders die de oorlog bewust hebben meegemaakt. Er blijken meer overeenkomsten. De meeste geschiedenisboeken heeft het niet echt gehaald: de afschuwelijke gevechten en bombardementen rondom de Westerschelde. Hierbij zijn zó veel burger slachtoffers gevallen (hoewel we niet moeten vergeten dat de meeste soldaten ook veel liever thuis zaten dan hier te vechten). Wat mijn familie meemaakte in Domburg, maakte de familie van Mineke mee in Breskens. Ze zeggen wel eens: 'je kunt een kind wel uit de oorlog halen, maar hoe haal je de oorlog uit een kind'. Wij komen tot de conclusie dat het bij de generatie (Zeeuwse) kinderen die dit afschuwelijke stukje geschiedenis hebben meegemaakt niet is gelukt.

Vandaag herdenken we. Dat vind ik belangrijk. Ik vind het fijn om te zien dat ook onze kinderen dit belangrijk vinden. En daarmee kom ik op het volgende: Wij zijn van een generatie die geen oorlog hebben meegemaakt. Onze kinderen ook niet. Dit wil ik graag zo houden. Dat hebben we (naar mijn idee) zeker ook te danken aan de Europese Unie. Samenwerken en overleggen is altijd veel beter dan elkaar bestrijden. Dan gaat het me er niet om of een komkommer recht moet of krom mag zijn.
Over 2 1/2 week mogen we weer gaan stemmen. Maak gebruik van dat recht, want het is een voorrecht....

En daarmee kom ik met dit logje uit het boch(t)je.

Stae m'n musse goed?

In de afgelopen maanden heb is er van bloggen niets gekomen. Dat had ik (gelukkig) laten weten. Ik heb echter niet stil gezeten. Op één van de 'mindere' vakantiedagen (minder weer dan, de vakantie was prima) mag ik bij de moeder van Jeanet op strijkles komen. Niet zo maar strijkles, nee, mutsen strijkles.

Hoewel ik een niet zo grote belangstelling heb voor 'gewoon' strijken is het opmaken van (onder)mutsen iets wat ik al jaren wil leren. Eén van de redenen is deze: in een bekend Nederlands museum werd bedacht dat het een goed idee zou zijn om al hun mutsen te wassen en plat op te bergen. Dat scheelt namelijk een heleboel ruimte. Waar men niet over had nagedacht was dat er niet veel mensen meer zijn die weten hoe je een (onder)muts moet stijven en strijken om ze in hun oorspronkelijke pracht en praal terug te krijgen.
Het museum (ik zal de naam niet noemen) had een groot probleem........

De belangrijkste gereedschappen:
een tafeltje met de nodige lagen molton, flanel en katoen
een gewoon strijkijzer (geen stoom)
een kleurloze kaars

Antwoord

Dit is toch wel één van de mooie dingen van bloggersland. Na de publicatie van afgelopen dinsdag kwam er vrijwel direct een reactie van Bommelmien. 

Zij schrijft: 

Het was vanmiddag direct duidelijk dat één van de raadsels wel opgelost kon worden. Ik herkende direct de reistas van mijn schoonmoeder.

Hij is er nog steeds. Zij heeft de tas bij leven aan onze jongste dochter gegeven met de nodige verhalen. Ik heb onze dochter gebeld en zij zal een foto maken van haar tas.

De tas was oorspronkelijk van de tantes van mijn schoonmoeder. De tantes – het waren er drie- waren nog van voor 1900.

Als kind ging mijn schoonmoeder logeren bij de tantes, die vlak bij woonden, haar spulletjes, lijfgoed, werden in die tas vervoerd. Na de logeerpartij ging de tas weer mee terug en zij heeft hem heel zorgvuldig bewaard. Nu ligt hij trouw op het voeteneind van het bed van onze dochter.

Bijna tegelijkertijd komt die foto, met een e-mail, ook binnen:

Raadsels

Meer dan een jaar geleden vroeg ik hulp voor streekmuseum 'De Meestoof'. In hun collectie bevindt zich dit stuk textiel:

Wat het is weten we nog steeds niet zeker. De meeste stemmen gaan toch op voor een muts van een streekdracht. Deze muts zou dan worden vastgeknoopt op / aan een ondermuts. Er is zelfs geopperd dat deze muts mogelijk uit Duitsland zou komen.

Wie het weet mag het zeggen.

Verder heeft het museum ook nog dit:

Recht

Even iets recht zetten.... De afgelopen dagen heb ik heel veel complimentjes gekregen voor de foto's van het visserij event in Arnemuiden. Dat is niet terecht.  De foto's zijn namelijk bijna allemaal gemaakt door de meester. De complimentjes: die heb ik natuurlijk ;-) allemaal doorgegeven. 

We hebben nog een heleboel mooie exemplaren van afgelopen zaterdag. Daarom hier nog een collage. Als er mensen zijn die hun (eigen) foto willen op groot digi-formaat dan kunnen die mij mailen.

Nog even nagenieten.

Open

Aanstaande zaterdag is het museum weekeinde. Zo'n 400 musea in Nederland doen er aan mee. In Zeeland openen de meeste kleine musea hun deuren en blijven dan de rest van 'het seizoen' open.

Morgen kunnen jullie hier lezen dat we afgelopen zaterdag voor een dichte deur stonden in Bruinisse. De website met de openingstijden blijkt nog niet bijgewerkt. Het kwam ons juist zo goed uit dat het visserijmuseum in Bruinisse een weekeinde eerder zou zijn. Immers, aanstaande zaterdag zijn er nog een heleboel musea om te bezoeken.
Na een e-mail krijgen we, heel lief, vrijkaartjes aangeboden voor komend weekeinde. Helaas hebben we dan al een ander museum om te bezoeken. 

Oud nieuws

Eerst nieuw nieuws: na alle lieve, hartverwarmende reacties op dit berichtje kan ik jullie laten weten dat oudste een heel mooi punt heeft voor haar literatuur examen. Ze heeft er wel een beetje over ingezeten. Het was best moeilijk en heel veel. Met een 7,8 als resultaat mag ze heel tevreden zijn denk ik. 

Nu het oude nieuws. Eerder blogde ik er al eens over: de 'nieuwste trends' en 'laatste mode'. Ik vroeg me toen al af of er wel écht nieuwe dingen met handwerken onder de zon zijn. Eén van die 'dingen' is de knit-wit.
Op de foto hier onder staat de originele (?) knit wit:

Deze dopjes of schijfjes zijn afkomstig van Streekmuseum 'De Meestoof'. Daar wist men lange tijd niet waar deze schijfjes voor waren. Tot mijn buurvrouw ze bij de koffie liet zien. Ik ben naar huis gerend, heb mijn 'knit wit' uit de kast getrokken en het raadsel was opgelost:

Deze schijfjes zijn veel kleiner dan de moderne. Het werkt goed met de stalen kopspelden. Die trek je er uit en zo kun je je bloem of rozet van het schijfje halen.

 







Om het plaatje compleet te maken hebben we nog wat informatie nodig:

1. Is er iemand die weet wanneer deze oude 'rozettenschijfjes' in de mode waren? Ik heb er ook gevonden in een Amerikaans tijdschrift uit 1966. Deze zijn waarschijnlijk nog ouder.
2. Werden ze gebruikt puur voor het vermaak, of was het meer bedoeld om kleding op te leuken?
3. Welk materiaal werd er gebruikt om de rozetjes te maken? Sajette zou gaan, iets wat dikker is wordt snel te grof.
4. Welke firma maakte deze schijfjes?

Wie o wie heeft er antwoord op deze vragen?

Mijn dank, mede namens de vrijwilligers van De Meestoof.

Itse muts

Soms ben je op zoek naar iets (in dit geval nog steeds Zeeuwse visserstruien). Dan vind je niet wat je zoekt, maar wel iets anders heel erg leuks. Een vorige keer was het de knitting sheath, deze keer de itse muts.

Foto: GVNL

Spijbelen

Het is dinsdagmiddag en eigenlijk moet ik dit doen:

Maar, jongste is vandaag vroeg thuis en kan daarom viervoeter uitlaten. Daarom spring ik in mijn groene gevaar en rijdt naar Veere voor het handwerkcafé.
Eigenlijk is dat al veel vroeger in dit jaar de bedoeling. Helaas ben ik tot nu toe niet in de gelegenheid geweest.

Auto geparkeerd en naar de Schotse huizen gestapt. In mijn tas heb ik onder andere dit bij me:

Elisabeth

Geboren in 1825 in Levenwich is Elisabeth Mouat (Betty) een gewone bewoner van de Shetlands. Haar vader is schoenmaker. Hiervan kan het gezin niet leven, daarom is walvisvaarder zijn tweede beroep. Hij komt om bij een ongeluk in de buurt van Oost-Groenland. De moeder van Betty hertrouwt en ze krijgt een halfbroer.

Betty is niet getrouwd. Ze werkt als hulp in de huishouding. Hard werk, waarbij er ook voor de dieren en voor de turf gezorgd moet worden. Voor meer inkomen breit Betty shawls. Tot zo ver niets ongewoons.

Als Betty 56 jaar is valt zij van een paardewagen en komt met haar voet onder het wiel. Vier jaar later wordt zij getroffen door een beroerte. Dit, in combinatie met de verwonde voet, maakt haar slecht ter been. Daarom moet zij naar een dokter. 
Omdat zij toch naar Lerwick gaat  neemt Betty 40 sjaals mee die de vrouwen in en om Levenwich hebben gebreid. Het is de arbeid van een hele winter en een extra inkomen voor de vrouwen.

Handwerkcafé

Terwijl de pompoensoep staat te pruttelen (een recept vind je hier) snel een berichtje.

Foto: Het Walchers Costuum

Lupineke heeft me er al over verteld en in dit bericht heb ik er al iets over geschreven. Op 11 september start er in de Schotse Huizen in Veere een handwerkcafé. Daarin staan de handwerktechnieken centraal die je nodig hebt voor het vervaardigen van streekdrachten.

Iets meer infomatie vind je hier. Helaas staat de aanvangstijd er niet bij vermeld. Voor zover mij bekend is het handwerken van 13.30 tot 16.00 uur. Maar, misschien wil Lupineke mij verbeteren als ik het mis heb?

Lupineke

Deze week gaan Marus en ik naar Veere. Daar is in de zomer elke dinsdag een historische markt.

Dat is echter niet ons doel, wij hebben een afspraak met Lupineke. Veertig jaar geleden (we hebben het maar afgerond) speelden Lupineke en ik in de omgeving van de Herenstraat en de Duinstraat in Domburg. Door groot toeval en een door mij verkeerd gestuurde e-mail komen wij elkaar nu weer tegen.

Eerst gaan we samen lunchen en dan bezoeken we de expositie 'Gelukkig hebben we de foto's nog' in de Vierschaar op de Markt. Helaas moet Lupineke ons dan verlaten. Zij heeft een show met 'Het Walchers Costuum' voor het stadhuis. Vroeger was ik lid van de voorloper van deze stichting.

Marus en ik bezoeken dan ook nog de Schotse huizen. Jeanet blogt er regelmatig over. Lupineke en ik zijn allebei erg geïnteresseerd in streekdrachten. Vanaf september is er een handwerkcafé in de Schotse huizen. Eén van de onderdelen is bijvoorbeeld het maken (haken) van èven (of avond) doekjes. Ik ben zeker van plan daar naar toe te gaan.

Inmiddels nadert de streekdrachtshow op de Markt het einde. Een leuk extraatje voor de toeschouwers is dat er inwoners van Noord-Beveland in dracht aanwezig zijn. Het geval wil dat er, toen de streekdrachten nog volop gedragen werden, in de provincie Zeeland alleen al 16 verschillende drachten waren op hetzelfde tijdstip.

Iedereen ziet er prachtig uit. Wat zijn de oude streekdrachten toch kleurrijk.

Lupineke: ik hoop tot snel!

Knitting sheath

In april van dit jaar schrijf ik over het Shetland Museum. Iedereen die geïnteresseerd is in breiwerk en die het Engels een beetje beheerst zou hier regelmatig eens een kijkje moeten nemen.
Het is dat het zo ver weg is, anders zou ik er graag een keer écht naar toe gaan. Op de website komt ook regelmatig een nieuwsbrief uit.

In één van deze nieuwsbrieven wordt geschreven over de techniek van het fair isle breien. De vrouwen op de Shetlands kunnen dit zo snel doordat ze één breinaald fixeren in een leren riem.

In vroegere tijden wordt hiervoor een knitting sheath gebruikt. Deze houders worden vaak gemaakt door mannen voor hun lief. Romantiek en praktische zaken gaan hier duidelijk hand in hand. 
Op de Shetlands zijn veel mannen werkzaam op of aan zee. Dat is te zien aan de sheaths. In de sheaths uit Lerwick zijn knopen gebruikt die typisch zijn voor de zeilvaart.

De vulling is gemaakt van veren. Dit zijn vaak ganzenveren, maar in feite voldoet elke flinke veer. Alle grotere veren van zeevogels (want die heb je veel op de Shetlands) zijn bruikbaar.
Om de verenbundel wordt een schede geknoopt. Hierin kan de man zijn kreativiteit kwijt. De mooiste sheaths hebben tot slot ook nog een kastje aan de punt. De sheath wordt door de vrouwen tussen hun riem gestoken. Daarin wordt dan één breinaald gefixeerd.

In de vroege breitijden zijn breinaalden van hout of van been. Deze breinaalden zijn vrij kort. Daardoor is een sheath goed bruikbaar. Deze naalden willen nog wel eens breken. Bij onderzoek naar de sheaths zijn inderdaad verschillende stukken breinaald in het binnenste van een sheath gevonden.















Later worden de breinaalden langer en gemaakt van staal. Dat vraagt om een andere manier van vasthouden. Er wordt nu gebruik gemaakt van langere, houten sheaths en nog later van de breiriem.

Gelukkig hebben we de foto's nog

Behalve oma Anna heb ik natuurlijk nog een oma. Dat is oma Martina. Tot onze grote verrassing staat ze ineens in de krant en op affiches. Deze oma is in dracht, zoals je op de foto kunt zien:

De vrouw links naast de strandstoel is oma Martina. Op de strandstoel zit Kee. Oma zit waarschijnlijk op haar knieën. In tegenstelling tot wat in het bijschrift staat is deze foto qua jaargetijde heel goed te dateren. De armen zijn al flink gebruind. Het toeristenseizoen liep in die periode van half juli tot 31 augustus vertelt mijn vader. Aan de korte schaduwen op de foto kun je zien dat het hoog zomer is (daarom waarschijnlijk juli en niet augustus). De schaduwen vallen naar rechts, de zee is op de achtergrond. Dat betekent dat de foto rond het middaguur is gemaakt. Over het exacte jaartal lopen de meningen nog uiteen. Is dit 1933 zoals National Geographic aangeeft of twee jaar eerder?

Deze foto is gemaakt richting het Strandhotel. Daar op het Badstrand (dat heet nog steeds zo) staan badkoetsen en strandstoelen zoals je ook ziet op de bovenste foto. Het Strandhotel is rechtsboven nog net zichtbaar. Dit hotel bestaat niet meer. Het is afgebroken door de Duitsers tijdens de Tweede Wereldoorlog om een beter zicht te hebben op zee.

Op de foto is mijn oma rond de 30 jaar. Ze is badvrouw op het strand van Domburg. Daarnaast doet zij de was voor het (wereldberoemde) Badhotel (foto hieronder). Als kind vind ik het daar altijd zo deftig. Er lopen namelijk 'lakeien' (in mijn kinderogen dan), met échte billentikkers.

Oma Martina is een vrouw van 'stug deugae'. Als ze 37 is breekt de oorlog uit. Het strand wordt spergebied en zo vallen de inkomsten van de toeristen weg. Daarom begint ze een eigen winkel en haalt ze haar middenstandsdiploma op 40 jarige leeftijd.
Mijn vader (toen 3 of 4 jaar oud) heeft nog heftige herinneringen aan het verhuizen van een rode kool. In 'een onmogelijk houten kruiwagentje' (het zijn zijn eigen woorden) loopt hij er mee van de Hoge Hilweg naar de Herenstraat. Tenminste, dat is de bedoeling. De rode kool probeert namelijk steeds te ontsnappen (en aan wie zou dat eens liggen...... aan die kool natuurlijk!)

De foto waar ik mee ben begonnen staat op het affiche van de expositie:

Ik ben zeker van plan om te gaan kijken. Van 1 mei tot 31 oktober 2012, dagelijks van 13 - 17 uur in Stadsmuseum 'De Vierschaar' in Veere.

Door ons gedaen

In dit berichtje konden jullie al wat lezen over streekmuseum De Meestoof. Daar hebben we verschillend reacties op gehad. Het textiel is in ieder geval niet afkomstig van de Walcherse, Noord- en Zuidbevelandse of Thoolse dracht. Mogelijk was het onderdeel van een dienstbode uniform. Wie het weet mag het nog steeds zeggen. Er zijn namelijk steeds meer mensen nieuwsgierig.

Tijdens het Museumweekeind 2012 op 14 en 15 april aanstaande gaat De Meestoof weer open voor het zomerseizoen. De wisseltentoonstellingen zijn 'In en om de boerderij' en 'Door ons Gedaen'.

Hoofdbrekens

Streekmuseum De Meestoof krijgt regelmatig 'spullen' uit erfenissen. Vaak is bekend wat het is, maar er zijn ook raadsels. Sommige van die raadsels gaan elk jaar terug het depot in omdat geen informatie over is. Eén van die raadsels is dit:

Het is waarschijnlijk een (onder)muts en afkomstig uit de nalatenschap van een familie van notabelen (burgemeesters, notarissen). Notabelen liepen niet in dracht, maar waren op hun 'burgers'. Daarom is het moeilijk te achterhalen wat voor muts dit is en van welke streekdracht die afkomstig is.

Aangezien een raadsel vraagt om een oplossing: Wie helpt de vrijwilligers van De Meestoof verder?

Wat er wel bekend is:

• de muts zat in een pakket met kleding uit de tweede helft van de 19e eeuw
• de rand is gemaakt van broderie
• de rand is machinaal aan de muts gezet
• de striklintjes zijn met de hand aan de muts genaaid. Een paar lintjes ontbreken.
• de muts hoeft niet op de Zeeuwse of Zuidhollandse eilanden gedragen te zijn. Mogelijk is de muts afkomstig uit een andere provincie, of zelfs een ander land (Scandinavië?).

Wie weet het?