Euroviisui uđđâ sämikielâg läiđejeijeekyevtis lii Yle Säämi toimâtteijee Mikkâl Morottaja já uđâspyevtitteijee Xia Torikka.
Morottaja lii ulmuid uápis meid anarâškielâg ráppár Amocin. Sust lii kuhes tuávváš muusiksyergist. Sun valdâl jieijâs lávlumkištoi čuávvon. Sun läävee čuávvuđ Euroviisui lasseen ovdâmerkkân Säämi Grand Prix, Uđđâ Muusik Kišto já Melodi Grand Prix.
– Tääl ko piäsá taid jieš meiddei laiđiđ, te kalhân tot lii kiäldulâš hommá. Ko sämilasâiguin taid läiđejeen, te tot lii meiddei suotâs ain váhá kurppáđ tagarijd tiäđuid, et lii-uvks mongin pittáást sämmilâšvuotâ, Morottaja lasseet.
Xia Torikka lii lamaš fáárust Sámi Grand Prix suomâkielâg čielgejeijen ive 2024 rääjist. Ton lasseen sun lii ovdil lamaš sehe UMK-finaalist já Euroviisui finaalist čääti peht västidmin viestâid sämikielân.
Jis mottoom pittáást lii sämmilâš tahhee fáárust, tiätu tast ij kavnuu älkkest.
– Kalga iskâđ váhá smiettâđ meiddei tom, et jis tobbeen puátih motomeh tágáreh algâaalmugliih teemah oovdân, te tagarijd-uv kiddiđ huámášume vaarâ eenâb, ko iänádâh produktio kiddee, iätá Xia Torikka.
Valmâštâllâm lii jo álgám. Majebaargâ já tuorâstuv ehidist uáiná, moh enâmeh peesih semifinalist ovdâskulij ain lávurduv-eehid Euroviisu-fiinaal räi. Fiinaal läiđejuvvoo orjâlâš- já anarâškielân.
Sämikielâg čielgim puáhtá valjiđ Yle Areena teikâ SVT Play peht.
Maailm tile smietâttit meiddei Euroviisui ääigi
Moonnâm iivij ääigi Euroviisuin lii savastâllum korrâsávt, ko mieldi lii ain Israel, mii suátá Gazast. Ovdâmerkkân maaŋgah kulttuurovdâsteijeeh láá vaattâm Yle kiäsádâttâđ Euroviisuin, jis Israel uážžu uásálistiđ tain. Äšši lii tovâttâm savâstâllâm meid Säämist.
Ive 2025 loopâst Yle tieđettij, et áigu pissoođ Euroviisuin já asâttij iävtuid toos.
Xia Torikka lii ilolâš, et sun ij taarbâš leđe tot, kote meerrid tast, lii-uv Yle fáárust Euroviisuin vâi ij. Suu mielâst lii tehálâš, et taat puovtâdâs lii meid sämikielân váldutelevisiost, ko Yle lii jo valjim leđe tast fáárust.
– Taat lii kal uáli jiäráskittee. Tiäđust-uv taan áigásâš maailm tile vaaigut toos, mut kal mun lam kuittâg čuávvum Euroviisuid masa ain, Torikka ciälkká.
Morottaja lasseet, et ko lii máhđulâšvuotâ uážžuđ návt stuorrâ puovtâdâs meiddei sämikielân, te toos kalga toppiđ.
Čuávuvâžžân Torikka já Morottaja halijdiččijn, et valastâllâm čielgim álgáččij kulluđ suomâkielâ lasseen sämikielân-uv.
– Maailmmiäštárvuođâ jieŋâskiäru ko val ličij sämikielân, te A vot, iätá Mikkâl Morottaja loopân.
