Sápmi

Suoma davimus báhčinšilljoplána biraslohpi dohkkehuvvui – sisministeriija hálida lasi hárjehallanbáikkiid riikii

Dál ohcagohtet ruhtadeami báhčinšilljui, gos biraslobi mielde livčče lohpi báhčit eanemustá 20 000 skuohta jagis.

Ampumaradan kyltit.
Sisministeriija geahččala jođálmahttit ođđa báhčinšiljuid lágideami riikii. Arkiivagovva Avvila Rádjegozáhusa báhčinšiljus. Govva: Janica Gauriloff / Yle

Ohcejohkii leat plánemin Suoma davimus báhčinšilju Skállovári luoddagurrii. Biraslobi oažžumii birasossodagas manai sullii 3 jagi, muitala Ohcejoga researvalaččaid searvvi ságadoalli Mateusz Moilanen.

Sisministeriija hálida lasihit báhčinšiljuid meari riikkas ja biraslobiid ohcama geahččalit álkidahttit láhkanuppástusain. Báhčinšillju lea ovddideamen Ohcejoga researvalaččaid searvi ovttas Ohcejoga fuođđodikšunservviin.

Gal báhčinšillju dálá dorvvolašvuođadilis ja áiggis lea dakkár, mii galggašii juohke báikegottis vai researvalaččat beasašedje hárjehallat soalddátdáidduid, Moilanen lohká.

Čuovvovažžan báhčinšilju golluárvalus rehkenasto vai sii besset ohcat ruhtadeami fidnui. Báhčinšilju sturrodat lea sullii 15 hektára, man Meachiráđđehus lea mieđihan Skállovári luoddaguoras.

Báhčinšilljui leat plánen iešguđetlágan osiid earret eará givvirbáhčimii ja meahcásteaddjiide sihke researvalaččaid dáidduid hárjehallamii.

Supmii hálidit 300 báhčinšilju lasi viđa jagi siste

Suoma sisministeriija geahččala jođálmahttit ođđa báhčinšiljuid huksemiid riikii. Suomas leat dál sullii 700 báhčinšilju, muhto ráđđehusa ulbmilin lea lasihit meari oktiibuot duháhii jahkái 2030.

Ohcejoga gielddas báhčinšillju gávdno dušše Gáregasnjárggas Čáhppesguoikka lahkosis.

Ohcejoga researvalaččaid searvi lea váillahan báhčinhárjehallamiidda báikki maiddái Ohcejoga guovllus. Suoma davimus researvalaččaid searvi vuođđuduvvui Ohcejogas jagis 2022.

Dát báhčinšilju bálvala meahcásteaddjiid, researvalaččaid ja buot báhčinberošteaddjiid, muitala Moilanen.

Loga lasi: Ohcejogas leat dál beroštuvvan eanabealuštanáššiin – lávvardaga vuođđuduvvui Suoma davimus researvalaččaid searvi

Báhčinšilju geavahandási árvalit leat sullii 20 000 skuohta jahkái, mii lea datge oalle ollu go geahččá dan man ollu báhčinšiljus jáhkket leat geavaheaddjit.

Ohcejogas leat sullii 50 aktiiva dál, geat hárjehalašedje báhčinšiljus.

Albma golluárvalus ii leat vuos rehkenaston, muhto šilju haddi boahtá leat čuđiin duháhiin euroin, árvvoštallá Moilanen.

Eanasirdinbarggut dorvoderpmiid várás lea dat divrasamos gollu dás.

Čuovvovaš lávkkit leat ruhtadeami ohcan stáhta juovlaskeaŋkaruđain ja eará vejolaš gálduin. Moilanen jáhkká, ahte ruhtadeapmi soaittášii juolluduvvot.

Dása goit orru leamen oktasaš dáhttodilli dál, Moilanen dadjá.

Gálddoaivvi bálggus dohkkeha 100 mehter báhčinšilju

Gálddoaivvi bálggus lea čakčamánus addán cealkámuša ja miehtan 100 mehter báhčinšilljui. Ohcejoga báhčinšilju plána biraslohpeohcamušas goittotge lea lohpi maiddái 200–500 mehtera guhkkosaš givviršilljui.

Gálddoaivvi bálgosa boazoisit Vesa Länsman muitala, ahte bálggus ii leat vel geargan dutkat mieđihuvvon biraslobi dárkilabbot, muhto bohtet dahkat dan.

Bálggus leamaš dan áddejumis, ahte šillju boahtá leat eanemustá 100 mehter, Länsman lohká.

Sámediggi fuomášahttá cealkámušastis, ahte bálgosa sávaldat ferte váldot vuhtii, ja ahte áššis galgá čállojuvvot girjjálaš soahpamuš oasálaččaid gaskka.

Biraslobi mielde lohpeohcamuša dahkkit oidnet, ahte Sámedikki ja bálgosa cealkámušain eai leat ákkastallan doarvái sivaid báhčinšilju guhkkodaga ektui. Dasa lassin lobi riskkaid ja váikkuhusaid árvvoštallamis eai gávnnahan erohusa 100 ja 500 mehtera šilju gaskka.

Biraslobis sáhttá váidit ja dábálaččat dain lea mánotbaji váidináigi. Ohcejoga báhčinšilju biraslobi sáhttá váidit Vaasa hálddahusriektái.

Ođđasamosat: paketissa on 10 artikkelia

Säʹmmlaid leʹčči vääžnai, što čuâǥǥaskõõlbin kuâsttjeʹče mäŋgg sääʹmǩiõl, jie-ǥa siõm ǩiõl õõlǥče tuärrad kõskkneez sââʹjest.

Maŋŋebárgga sáhte máŋgasat ruvvestit čalmmiid go skuvlaguovddáža buohta ledje rekčon biillat ja roasmmohuvvan olbmot, muhto dat lei lihkus dušše hárjehus.

Gumppiid mearri lea lassánan boazodoallo­guovllus. Baikkaid čoaggin ja daid DNA attášii dárkilut dieđuid gumppiid mearis.