Mostrando entradas con la etiqueta Surrealismoa. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Surrealismoa. Mostrar todas las entradas

André Frédérique (centenario)

Centenario de André Frédérique


Se celebran este año los centenarios de tres grandes figuras del surrealismo: Gellu Naum, Enrique Gómez-Correa y André Frédérique. El de Frédérique, este mismo mes de febrero.
André Frédérique (1915-1957) es uno de los maestros absolutos del humor negro. La publicación más importante sobre él es el n. 5/6 de Non lieu (1980), amplia antología precedida de textos de Édouard Jaguer, Aline Gagnaire, Henri Parisot, Philippe Soupault y otros, pero no menos ineludible es Histoires blanches (2003), con prólogo de Jean-Claude Carrière, y las dos antologías de Le Cherche Midi: André Frédérique ou l’art de la fugue (1992) y La grande fugue (roman), suivie du Dictionnaire du sécond degré (1995). Este cuarteto de libros constituye un conjunto explosivo.
En la foto de arriba vemos un fotomontaje suyo, apareciendo él entre dos amigos, uno de los cuales es su colega farmacéutico Geo L’Hoir. Frédérique se definió una vez “farmacéutico cómico”, y de hecho llevó a la quiebra su propia farmacia, abriendo luego otra que también quebró.
Toda su obra merece una traducción. Yo me limito a trasladar aquí, como elemental homenaje y por su brevedad y sencillez, tres de sus poemas.
La cadena
Aristóteles al morir legó a su hijo un secreto
Que este a su vez transmitió a su hijo
Que hizo lo mismo que ellos
y de esta manera el secreto llegó hasta mi padre
pero como a mi padre se le olvidó
yo no conocí nunca el secreto
Ejercicios de lógica
Un hombre que habría muerto pero que no habría nacido
Un hombre que nacería después de su muerte
Un hombre que moriría naciendo pero que no nacería muriendo
Un hombre que no moriría
Un hombre que nacería una vez sobre dos
Un hombre que moriría algunas veces
Un hombre que no pararía de nacer
Un hombre que no acabaría de morir
Un hombre que nacería de su muerte natural
Un hombre que nacería por debajo de la cintura y que moriría por encima
Un hombre que no habría ni nacido ni muerto
Ese hombre todavía no ha nacido
Historia
El hombre sacudió la cabeza
La cabeza cayó
Un niño que se encontraba allí
La recogió
Y corrió al arroyo
Lanzó la cabeza al agua
Y el arroyo sangró
Y los árboles murieron
Y el niño fue castigado


Si vous avez la vue double
Si vous voyez à travers les choses
Si vous pensez avec tout le corps
Si vous rêvez à volonté
Si vous déplacez les cathédrales
Si les murs vous réfléchissent
Si votre ombre de face a le sourire
Si vous êtes indou à volonté
Si vous peuplez tout seul la solitude du monde
Si vous criez des conseils à Dieu
Si vous criez adieu aux conseils
Alors vous êtes un humoriste

[ Surrealismo Internacional gunetik hartua ]

Roland Topor

Autoreak plazara: Roland Topor



topor


Roland Topor (Paris 1938-1997) ilustratzaile, margolari, zinemagile eta idazle frantziarra. Etorkin judu poloniarren semea, gurasoak nazien jazarpenetik ihesean joan ziren Parisera. Aita, Abram Topor margolari eta eskultore sonatua zuen. Arte Ederrak ikasi ostean, ilustratzaile gisa lan egin zuen hainbat aldizkari eta kazetetan, besteak beste, Hara-Kiri eta Elle-n. Fernando Arrabal eta Alejandro Jodorowskirekin batera Panique mugimenduaren eratzaileetako bat izan zen 1962an. Le locataire chimérique (Buchet/Chastel, 1964) da Toporren eleberri ezagunena, 1976an Roman Polanski zinemagile poloniarrak obra horretan oinarritutako filmea egin zuen: Le Locataire.

Ipuingintza, poesia eta antzerkia ere erruz landu zituen, eta guk bere obra laburrenetako baten alde egin dugu. Euskaratutako obra zerrenda bat da eta Toporrek ukitutako orori  bezala, surrealismo, zinismo eta umore beltz kutsu ukaezina dario.

Hemen behingoagatik astelehen eguzkitsu bat daukagu eta zergatik ez, erronka polita izan liteke idazlearen ironiari arrapostu egitea, gaur bertan geure buruaz beste ez egiteko 100 arrazoi on zenbatuz. Gonbita hor dago, erantzunen zain gelditzen gara.

Berehalakoan neure buruaz beste egiteko ehun arrazoi on
  1. Jada hilik ez nagoela ziurtatzeko modurik onena.
  2. Azkenengo errolda ez da baliozkoa izango.
  3. Lurrazpian nire zain besterik ez daude parrandan hasteko.
  4. Zaldiak ere akabatzen dituzte.
  5. Nire garaikideek gehiago estimatuko naute.
  6. 2000. urtearekiko obsesioa gaindituko dut.
  7. Wertherren moduan! Inork ez du nire jakintza berriro zalantzan jarriko.
  8. Nire kantzerra barregarri uzteko.
  9. Horoskopoari gezurra esanarazteko.
  10. Nire psikoanalista arruinatzeko.
  11. Hauteskundeetan alderdirik hautatu behar ez izateko.
  12. Burusoiltasunaren aurkako konponbide hutsezina.
  13. Azkenean hutsetik hasiko naiz berriz!
  14. Heriotzak ohorez betetzen zaitu: jauntxo azkenean!
  15. Ez naiz horren bakarrik sentituko.
  16. Datorren Domu Santua nire eguna izango da.
  17. Bizitza garestitu da, heriotzak ordaingarri jarraitzen du.
  18. Sustraietara itzultzeko modurik onena.
  19. Burutu dezakedan borroka arte bakarra.
  20. Ekologista zintzoa izateko: belarra berdetu dadin lagunduko dut.
  21. Eguna harri zuri batekin markatzeko.
  22. Nire organoak, hobeto erabiliko dituzten beste batzuentzat izan daitezke.
  23. Tokia gazteentzat.
  24. Protagonista, azkenean!
  25. Exhibizionismo osoaren abaintalez gozatzeko disekzio gela batean.
  26. Berraragiratzearen plazer txikiez gauditzeko.
  27. Bisurteen amesgaiztoa amaitu da.
  28. Nire obrari alderdi morala eransteko.
  29. Ohorea daukadala sinestarazteko.
  30. Testu honek testamentu balioa hartu dezan.
  31. Munduko hiritar bilakatuko naiz.
  32. Eutanasia ez da zakurrentzat.
  33. Azken hitza neurea izango da.
  34. Frantziarren % 67a heriotz zigorraren alde dago.
  35. Erretzeari uzteko modu ona delako.
  36. Neure bitasuna errazteko: bat bakarrik gelditzen bada argiago izango dut.
  37. Erditzeak baino min gutxiago egiten duen askapena.
  38. Ez daukat janzteko arropa gehiago.
  39. Ez dut gizarte segurantzaren defizita areagotu nahi.
  40. Judu bat akabatzeko, mundu guztiak bezala.
  41. Gehiengo isilaren parte izateko. Egiarena.
  42. Bizipozez betetako alargun gaztea utzi nahi dut.
  43. Ezin naiz gehiago ezinegonean bizi, desodoranteak traizioa egingo didan jakin gabe.
  44. Honela, hurrengo mobilizazio orokorrari ihes egingo diot.
  45. Nire misterioa mantentzeko.
  46. Neutroi bonbak ez daukala ezer nire aurka egiaztatzeko.
  47. Dietarik gabe eta horren inguruan pentsatu gabe argaltzeko.
  48. Opor hasierako errepide-buxaketetan parte ez hartzeko.
  49. Beste norbaitek erailketaren ondorio latzak pairatzea ekiditeko.
  50. Energia, kafea eta azukrea aurrezteko.
  51. Ispiluan neure buruari so egiteko beldurrik ez izateko.
  52. Eta hilezkorra banaiz? Lehenbailehen jakin beharra dut.
  53. Elikatzeko aho bat gutxiago.
  54. Guztiei erakusteko ez naizela kikiltzen.
  55. Neure hiletetan negar egiten dutenak zenbatzeko.
  56. Beste aldea ikusteko, bertan baldin banago.
  57. Burua behingoan akabatzea nahiago, ile urdinduak banaka-banaka akabatu beharrean.
  58. Pistolarekin: zarata aterako dut gaueko hamarren ostean.
  59. Gasarekin: azkenengo zigarretaren xarmaz gozatzeko.
  60. Eskegita: soka arrunt bat zorte oneko kutun bihurtu dadin.
  61. Trenaren azpian: besteen oporraldiak luzatzeko.
  62. Lotarako pilulekin: berandu-berandu arte lo egiteko.
  63. Elektrokutatuta: bazterrak astintzeko.
  64. Leihotik jauzi eginda: igogailuei diedan beldurra gainditzeko.
  65. Heriotza, dirudienez, emakume arina da. Libertituko nau.
  66. Harpidetzak mantentzen baditut, ez dut deus galduko.
  67. Animalia txikiekin egoteko.
  68. Elvis Presley hil zen urte berean hiltzeko.
  69. Zergak ez ordaintzeko.
  70. Alokairua ez ordaintzeko.
  71. Gauetan zurrunga ez egiteko.
  72. Egunsentian itzuli eta nire etsaiei oinetatik oratzeko.
  73. Zahartzaroan neure burua plagiatzea ekiditeko, Giorgio de Chirico bezala.
  74. Desagertzeko arriskuan dagoen espeziea naizelako eta inork ez nauelako babesten.
  75. Azkenengo unean esateko esaldi ezin ederragoa prestatua dudalako eta gehiegi itxaroten badut ahaztu dezakedalako.
  76. Zilbor-hestea behin betiko eteteko.
  77. Estilo berri baten sortzailea izateko: Dead Art-a.
  78. Nire bizitzaren filma ikusteko, mundu-estreinaldi pribatuan.
  79. Beste aldea ikustera joateko, ea oraindik birjinarik badagoen.
  80. Hotz nagoenean atonduko nautelako.
  81. Topatu dudan epitafio barregarria albait azkarren erabili nahi dudalako: Bazen garaia!
  82. Elbarriak nire hilobira igota sendatzen ote diren ikusteko.
  83. Hogeigarren mendeak, azkenean, zinez garrantzitsua den gertaera bat bizi dezan.
  84. Banpiro bilakatzeko, benetako neska gazteen odol miragarria edateko.
  85. Beti nahi izan dudalako hildakoen hizkuntzan hitz egin.
  86. Guztiok ezagutu dezazuen, modu dirdaitsuan, suizidioaz daukadan iritzia.
  87. Paris jada ez delako garai batean izan zena.
  88. Groucho Marx hilda dagoelako.
  89. Sherlock Holmes-en abentura guztiak irakurri ditudalako.
  90. Eguraldi iragarpenekin etsita nagoelako.
  91. Beste batzuek nire etsenplua jarraitu dezaten.
  92. Neure iraultza egiteko.
  93. Nire gaitasuna frogatzeko, huts egiten ez badut.
  94. Aberrigabe bilakatzeko.
  95. Lagun taldea berritzeko.
  96. Legearen gainetik egoteko.
  97. Ondo egindako suizidio batek, larru-jotze arrunt batek baino gehiago balio duelako.
  98. Erietxe batean ez hiltzeko.
  99. Nire odolak mihise batean arrasto ederra marraztu dezan.
  100. Neure burua gorrotatzeko 1000 arrazoi on ditudalako.