"Kolonbiako Estatuak gure herriaren kontra darabiltzan indarkeria mota guztiak debekatu arteko borroka da gurea, eta uste dugu itun honen bidez aurrerapauso nabarmenak eman ditugula hori lortzeko. Habanako Itunean, arreta berezia jarri dute paramilitarismoan, legez kanpokoa denez estatuari lagungarri baitzaio hiltzaile talde horien atzean ezkutatzeko bere jardun biolentoa. Horri dagokionez, hainbat kontu itundu dira, eta, horiek betez gero, benetako iraultza gertatuko da, argi eta garbi, oposizioko alderdi eta erakundeen berme eta eskubideetan."
Hauxe du nazioarteko hedabide bati esklusiban eman dion lehenbiziko elkarrizketa, bake itunari buruz egindako plebiszituan ezezkoak irabazi zuenetik zehazki hilabete bete den honetan. Timochenkok Habanatik erantzun die, banan-banan, BERRIAk egindako galderei. Aztergai ditu, besteak beste, joan den abuztuaren 24an sinatutako bake itunaren egoera, zer dilema dakartzan ezezkoaren garaipen doiak —%63 izan zen abstentzioa—, eta ELNrekin negoziatzen hasi izana. Hainbat xehetasun ere eman ditu elkarrizketen prozesu luzeari buruz, eta, azkenik, adierazi du bere erakundeak konpromiso sendoa hartua duela itundutakoa betetzeko eta ezkerretik Kolonbia berri bat eraikitzeko. Gobernua eta gerrilla Habanako negoziazio mahaian eseriko dira gaur berriro. Bi aldeek espero dute «modu azkar eta efikaza» bilatuko dutela egun gutxi barru Bake Itunak berritzeko.
Lehenik, aipa dezagun plebiszituaren emaitza. Ezezkoak irabazi zuen, estu eta larri, abstentzionismoa ezin handiagoa izan baitzen. Nola aska liteke espero gabeko korapilo hori?
Joan den urriaren 7an, komunikatu bateratu bat igorri genuen ordezkaritza biek, hala gobernu nazionalarenak nola FARC-EPrenak. Komunikatu horretan, modu agerikoan jasota dago alde biok konprometitzen gaituela abuztuaren 24an sinatutako Azken Itunak; izan ere, gure iritziz, hantxe dago zehaztuta zer erreforma egin eta zer neurri hartu behar diren bakearen oinarriak zedarritzeko eta gatazka armatuaren amaiera bermatzeko. Horrek ez zuen esan nahi ez zenik aintzat hartzekoa ezezkoak estu eta larri irabazi izana. Hori kontuan izanda iragarri zen, hain zuzen, prozesu arin eta eraginkor baten bidez entzungo zirela gizarteko hainbat sektorek zituzten kezkak, haiek ulertu eta haientzako konponbideak zehazteko lehenbailehen. Proposamen eta doikuntza horiek gobernu nazionalaren eta FARC-EPren artean eztabaidatuko dira. Ia amaitua dago proposamenak eta kezkak jasotzeko prozesua, eta prest gaude horiek hurrengo egunetan aztertzen hasteko. Era berean, lanean ari gara formula juridiko eta politiko eraginkorrena lortzeko, eta itundutakoa ezartzen hasteko. Uste osoa jarria dugu alde bien borondatean eta Kolonbiako herritarren babes masiboan; helburua da bakerako eta herrialdearen adiskidetzerako komenigarriena den moduan konpontzea hau guztia. [Beste agiri bateratu bat argitaratu zuten gobernuak eta gerrillak urriaren 28an, BERRIAri elkarrizketa eman eta zenbait egunetara. Kolonbiako gizarte eragileek egindako proposamenak «kontu guztiarekin» aztertzen ari zirela eta horietako batzuk Bake Itunari eransten ari zirela jakinarazi zuten].
Behin Bake Itunak sinatuta, egiteko dago zailena: haiek praktikan jartzea. Horren haritik, zein dira FARCen Hamargarren Konferentzia Gerrillariak hartutako erabaki nagusiak?
Hamargarren Konferentzian, egiteko funtsezko bat zirriborratu zen: Habanako Azken Ituna erabat ezartzearen alde lan egitea. Horrek berekin dakar itundutakoa betearazten dela egiaztatu eta kontrolatu ahal izateko mekanismoak erabiltzea, testuan zehaztuta dagoen bezala, eta tokiko komunitateek ere parte hartzen dutela. Horrez gainera, borroka politikoa dago. Eraldatuko garen mugimendu politiko berriaren banderetako bat da, hain zuzen, itunak doi-doi ezartzearen alde lan egitea, eta, horretarako, funtsezkoa da elkarrekin lotzea landa eta hiri inguruneko komunitateak, biktimak, demokratak eta, oro har, hainbat herri sektoretakoak; eta guri dagokigu, hein handi batean, horiek kontzientziatzea eta mobilizaraztea ituna behar bezala ezar dadin. Jakina, ez gara hutsetik hasiko, Kolonbian jende asko prest baitago hori lortzearen alde lan egiteko.
Programa eta antolakuntza aldetik, zein oinarri hartuko dituzue aintzat erakunde soilik politiko bihurtzeko?
Horixe izan zen gure Hamargarren Konferentziaren erabakietako bat. FARCekoak alderdi politiko bat gara; horixe izan gara gure sortzetik beretik; estatuaren biolentziari aurre egiteko armak hartu zituen alderdi politiko bat. Orain, kontua da gaur egungo legezkotasun eta modernotasun baldintza berrietara egokitzea. Ez dugu zertan aldatu ez gure ideologia, ez eta gure politika eta antolakuntza irizpideak ere. Baina, Konferentziak horretarako bidea eman zuenez, hori alderdi berria eratzeko kongresuan eztabaidatu eta onartu beharko da; eta kongresua, beranduenik jota, 2017ko maiatzean egin beharko da, Habanan sinaturiko itunak ezartzeko modua dagoen neurrian, betiere.