AGUR, CLINTON Hedoi Etxarte

"...progreek ezin dute Sandersen ariketa politikoa egin: aurreko pantaila nahi dute. Nahiz eta haien hedabideek puztu zuten Trump. Garaian Mitterrandek FNri kantxa eman zion bezala eskuinaren botererako bidea zailtzeko. Kuriosoa da progreek eskuin muturrarekiko duten lilura eta beharra." 

      

         Gaur egun politika ikusteko modu bat gailendu da. Modu hori ez da berria, Bushen eta Aznarren garaian esaten zitzaion «ala nirekin ala terroristekin». Charlie Hebdoren atentatuen garaian «ala Hollande eta Vallsekin ala terroristekin» eta AEBetako hauteskundeen ostean «ala Trump ala Clinton». Eztabaida politikoaren kontrola duenak erabakitzen du aukerak bi diren, hiru, eta zeintzuk. Baina datorren mundua ez da progreek nahi luketen bezain sinplea.

 

Hannah Arendten aburuz, «txintxoa izan nahi izatea» (Clintonen aldeko agertzea) nor bere buruaz arduratzea da. Baina norberak politikoki jokatu nahi duenean «ez [dago bere] buruan interesatuta, baizik eta munduan. Eta hori da funtsezko diferentzia». AEBetako hauteskundeen emaitzen kontura, «politikoki jokatzeak» ez du Trumpen alde egotearekin zer ikusirik. Nahiz eta Bernie Sandersek emaitzak jakin eta segidan idatzi zuen «Trump jauna herrialde honetako langileen familiekiko politikak hobetzean ahaleginduko den neurrian, neu eta beste aurrerazale batzuk berarekin lan egiteko prest gaude. Politika arrazistak, sexistak, xenofoboak eta naturaren kontrakoak babestuko dituen neurrian, irmoki egingo diogu aurka» —Juan Etxenike kooperatibistaren aburuz, ez ote da hau Madrilen Sanders txalotzen dutenek CUPi hainbeste kritikatu dioten estrategiaren analogoa? Errepublika katalana eraikitzen eskuin nazionala babestu. Politika antisozialak egitean gupidarik gabe kriminalizatu—.

Baina progreek ezin dute Sandersen ariketa politikoa egin: aurreko pantaila nahi dute. Nahiz eta haien hedabideek puztu zuten Trump. Garaian Mitterrandek FNri kantxa eman zion bezala eskuinaren botererako bidea zailtzeko. Kuriosoa da progreek eskuin muturrarekiko duten lilura eta beharra: «Begiratu ze astakeriak esaten dituzten» geuk egiten duguna ikus ez dezazun (Bush eta Obamak 1,5 milioi hildako Iraken, Mexikoko harresia elkarrekin egin dute, Siria suntsitu, bi milioi preso kartzeletan, poliziak beltzak hiltzen ditu, Guantanamo zabalik, langile amerikarrak pobretu ditu finantzak).

 

Iturria:

http://www.berria.eus/

 

 

OTSO BAKARTIA Hedoi Etxarte

                              Oso eremu estura mugatzen da kapitalismo errealaren diskurtsoa ekintza terroristak jazotzen direnean. Horretan, behintzat, alde nabarmena dago Barack Obamaren eta Manuel Vallsen artean. Donald Trump —Zizek-en aburuz, programa arrunta duelako ahoberoa den hautagaia— saiatu da Obamaren ahoan «terrorismo islamiar erradikala» hitzak jartzen. Eta hitzok esaten ez bazituen, ondoez baten seinale zela terroristekiko nolabaiteko gertutasunarengatik.

BFM TVko ordu txikietako tertulian ere argitu dute zergatik ez duen Obamak tonua eta hiztegia aztoratu Orlandoko hilketak: ezin da hunkitu aurreko 19 tiroketetan hildakoengatik baino gehiago, ezta bere agintaldia amaitu aurretik gertatuko den 21.ean baino gutxiago. Ongi daki AEBek armagintza zibilarekin duten aferaz.

Antipodetan dago Manuel Valls. Jada ez daki nola adierazi gehiago bere emozio erraldoia. Urtebete darama legeak gogortzen. Determinaziorik gogorrenetik determinazio gogorragoa adierazten kamaren aurrean. Amonak lurrera botatzen ditu poliziak Parisen, baina Marseilla hankaz gora jartzen diote 100 errusiarrek. Bortizkeria poliziala exijitzen diote Errepublikarrek —13.000 poliziako murrizketa bat egin omen zuten Sarkozyren garaian—. Ikasleei makilakadak ematen dizkiete agenteek, baina atseden garaian, labanarekin hiltzen ditu jihadak poliziak.

Emozioen antzezpenean Frantziak Israelgo gatazka etxera ekarri du. 1968an harlauzen azpian itsasoa zuen Parisen, 2015ean Tel-Aviv sur Seine ospatu zuten. Zerbaitengatik dago Frantziako Lehen Ministroa —bere emaztearen bidez— «eternalki lotuta Israelengana, quand même!».

Pilotorik gabe bonbardatzen du Mendebaldeak Afrikan. Orain jihadak ere badu low cost aldaera. Eta egunotan Obamak izan duen patxada, gaiak sakon ulertzeko gogoa, kutsagarria izan beharko litzateke.

Berria.eus

HERIOTZA ERRITUEZ Hedoi Etxarte

                 Lagun handi bati gertuko bi hil zaizkio aurten. Pablo Molano Bartzelonan hil eta hurrengo egunetan, bere gertukoek heriotza katarsi bihurtu zuten. Monoteismoengan fedea galdu duten gure gizarteotan jende asko gelditzen da heriotzaren ostean zer egin jakin gabe. Kristaua ez bazara, adibidez, eta lurperatu beharrean erraustea hautatu baduzu: nork hitz egingo du gorpua errauts bilakatu aurretik? Zer esango da errautsak airera botatzean? Abestu egingo da? Zer? Bada bertaratutako guztiek ezagutuko duten abestiren bat? Molanoren heriotzaren ostean, eraikin bat okupatu zuten bera okupa zelako. Lehenago manifestazio bat egin zuten, memoria kolektiboaren bideetatik, M-15ean parte hartu zuen Katalunia plazan. 2010eko greba orokorrean okupatu zuten Banesto Bankuaren aurretik pasa ziren «una vaga no cap en un sol dia» oihukatuz. Heriotzan ere bere gertukoak batu zituen eta bere etsaiei aurpegian listu egin zien Lopez Petitek esan zuen bezala. Larunbatean alde egin zuen Iruñean Andoni Iribarrenek. Eta nabarmentzekoa izan zen asteazkenean, Iruñeko Ziudadelan senide lagun lankideek egin zioten omenaldia. 300 lagun espazio publikoa behin-behinean okupatzen: dantzatzeko, propio egindako abestiak abesteko, bertsoak botatzeko, ipuinak kontatzeko, bizitzako pasadizoak kontatzeko, gogoko zuen abesti bat entzuteko, bere akats eta bertuteez hitz egiteko. Bizitzaren ospakizun bat frontoietan, erraldoien konpartsan, muntatu eta mantendu zuten udal ikastolan, dantza taldeetan, mendi taldean.

Bai, bada alternatiba bat, heriotza bizitzarekin gainditzeko gaitasun bat, bizitza aktiboa, eskuzabala, militantea, tradiziozkoa, sortzailea izan dutenentzat. Haien komunitate biziek errekurtsoak dauzkate monoteismoaren erritoen mailara iristeko, gainditzeko, originalak izateko. Eta besteek? Lortuko al dute —Pound-en hitzekin esateko— «paradisura joan nahi ez eta borrokatzen jarraitzeko»?

AMORRUAREN POLITIKAK Hedoi Etxarte

"M-15a bezalako mobilizazio ziklo batek destituzio sinbolikoetarako balio du, baina ez da gai, bere horretan, sortu behar den askapena artikulatzeko. Ez du, askotan, inpugnatzen duena ez errepikatzeko errezeta gisa balio ere."              

              Stéphane Hessel-ek suminduak deitu zien. Eta azaldu ziren Afrika iparraldeko plazetan eta Europa hegoaldekoetan: Takhrir, Sol, Catalunya eta Syntagma izango ziren ezagunenak. Gero etorriko zen AEBetako Occupy, Londresen utziko zuen bere arrastoa. Bost urte joan dira eta orain Parisen eta Frantziako beste hirietako plazetara heldu da haserrea.

Berriki Georges Didi-Hubermanek —Quand les images prennent position liburuarengatik bakarrik egungo Europak duen pentsalari eta irudi aztertzaile zorrotzenetakoak— amorruari buruzko errekopilazio bat egin du. Jasotzen du bereziki tradizio anarkistan amorruak izan duen tokia. Bakuninentzat, adibidez, «pentsatzeko gaitasuna eta matxinatzeko beharra, gaitasuna», giza espeziearen bi gaitasun preziatuenak ziren. Are gehiago, «gizakia ez litzateke gizaki, ez luke duen garapena izango, ezta bere barne perfekzioa ez balitu, neurri handi batean behintzat, naturak bere seme-alaba guztien gainean jartzen dituen kateak apurtu». Alegia, «gizakia animaltasuna alboratu eta gizaki izaten hasi zen [...] desobedientzia eta zientza ekintza baten bidez, alegia, matxinadaren eta pentsamentuaren bidez».

Bakuninek 1848ko Parisko haserrearen erdian exaltazioa bizi zuen, «mozkorra» zegoen. Ez zuen ia lorik egiten, manifestazioetatik bileretara joaten zen, paseoetatik asanbladetara, iraultza mozkorraldi handi bat zen.

Halere, Didi-Hubermanek azaltzen duenez, «altxamenduek» edo «matxinadek» ez dute bere horretan eremu politiko bat sortzen. M-15a bezalako mobilizazio ziklo batek destituzio sinbolikoetarako balio du, baina ez da gai, bere horretan, sortu behar den askapena artikulatzeko. Ez du, askotan, inpugnatzen duena ez errepikatzeko errezeta gisa balio ere. Zeren haserrea da jabe asko izan ditzakeen baliabide bat —horretaz ongi dakite eskuin muturrek, kazetari askok, barne ministro gehienek—: kudeatzen zaila, baina kudeatzeari uzten bazaio eremu politikoko ertzean kokatzen zaituena.

PREKARIOAK! Hedoi Etxarte

"Prekarioen kontzeptua klase gisa filosofiak errealitateari ezarri nahi dion beste kimera bat da. Gazteriaren kontzeptuarekin berdin. Politikan oso erabilia da, baina, errealitatean —klaseen terminoetan—, inolako batasunik ez daukan kolektibo bat adierazten du."

             

Engelsek asmatu zuen sozialismo zientifiko kontzeptua: proiektu bat garatzeko metodo mota bat. Izpiritu hura berreskuratzea —errealitate materiala eta eraldaketako aukerak metodo kontrastagarriekin eraikitzea— ezinbestekoa da gaur egun.  
         
Krisi ekonomiko hau sortu denetik, filosofiaren eta marketinaren eraginez, politika kategoria hutsekin egiteko joera bat gailendu da Europan. Guztia eztabaidaren markoaren, kontzeptuen egokitasunaren batailara mugatuta ia. Eta logikoa da, aztertzen badugu nor ari den markoaren eztabaidan —bai Madrilen eta bai Hegoaldean—, jabetuko gara lan ordaindu ohikoarekin —mundu osoan, Europan eta EHn jendearen gehiengo osoaren bizirauteko moduarekin— harreman txikia dutela emisoreek. Akademiarekin lotura handi bat daukate, eta gero eta ahulagoa den funtzioen parte dira kasu askotan.

Frantzian, Nuit debout-en harira, Vanessa Pintok idatzi du Le Monde Diplomatiquen. Prekarioen kontzeptua klase gisa filosofiak errealitateari ezarri nahi dion beste kimera bat da. Gazteriaren kontzeptuarekin berdin. Politikan oso erabilia da, baina, errealitatean —klaseen terminoetan—, inolako batasunik ez daukan kolektibo bat adierazten du. Frantzian, 1995ean bigarren hezkuntzan hasi ziren, goi exekutiboen seme-alaben %83 hasi zen goi mailako ikasketak egiten. Kualifikaziorik gabeko langileen seme-alaben %29 soilik joan zen unibertsitatera. Lehenengoen %41ek amaitu zituzten goi mailako ikasketak, bigarrenen %4k.

Azken lan erreformak Frantzian argi du: klase ertain erosoetako ikasleak —eta haien ikasketa maila altuak— traba bat dira ikasketarik ez duten adinkideentzat. Gobernuak berdinketa bilatu du, behekoekin parekatuta. Hori da, tamalez, azken mobilizazio zikloan Frantziako beldurra: klase pribilegioak gal ditzakete.

Askapenaren ekipoek errealitate burugogorra aztertuko dute, edo pobreen arteko gatazka hori ere kapitalak irabaziko du Frantzian, bi tresna kutunekin: Alderdi Sozialistarekin eta iraultzara jolasten diren gazte pribilegiatuekin.